Yaş Doğrulama Yapılmazsa Hesap ve Takipçiler Ne Olur?

Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, 1 Kasım'dan önce açılmış hesapların 31 Mart'a kadar en az bir kez yaş doğrulama belirteciyle doğrulanmasını zorunlu tutar. Doğrulama sonucunda 15 yaşını doldurmadığı anlaşılan çocukların hesapları bilgi verilerek kapatılır; 15 ile 18 yaş arasındaki hesaplar gizli hesaba döner ve takipçi ile takip edilen listesi başkalarına gösterilmez. 18 yaşını doldurmuş bir kullanıcının doğrulamayı hiç yapmaması hâlinde hesabına ne olacağı Yönetmelikte ayrıca yazılmaz; bunu platformun uygulaması belirleyecektir.

Hızlı sıra şudur: (1) Hesabınızın 1 Kasım'dan önce mi sonra mı açıldığını ayırın, çünkü takvim buna göre değişir. (2) Hesabın sahibinin yaşına göre üç sonuçtan hangisinin size uyduğunu belirleyin: kapatma, ayrıştırılmış hizmet veya olağan kullanım. (3) Doğrulama ekranı yalnız platformun kendi uygulamasında ve belirteç yalnız e-Devlet Kapısı'nda üretilir; bağlantılı mesajlarla gelen "son gün" uyarılarına itibar etmeyin ve hesabınızın verilerini önceden yedekleyin.

Yaş Doğrulama Zorunluluğu Hangi Metne Dayanıyor?

Düzenlemenin iki katmanı vardır. İlki kanundur: 1 Mayıs'ta Resmî Gazete'de yayımlanan 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'un ek 4 üncü maddesinin yedinci fıkrasını yeniden yazmıştır. Yeni fıkraya göre sosyal ağ sağlayıcı, on beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz ve bunun için yaş doğrulama dâhil gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Aynı fıkra, on beş yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunulmasını da ister ve alınan tedbirlerin sağlayıcının kendi internet sitesinde yayınlanmasını şart koşar.

Kanunun yürürlük maddesi, bu değişikliği getiren 22 nci maddenin yayımdan itibaren altı ay sonra yürürlüğe gireceğini söyler. Bu yüzden takvimin başlangıcı 1 Kasım olarak anılır. İkinci katman ise uygulamanın ayrıntısını veren yönetmeliktir. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı'nın hazırladığı Yönetmelik, 10 Ekim tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış ve 1 Kasım'da yürürlüğe girmiştir. Yönetmeliğin yürütücüsü Siber Güvenlik Başkanı'dır.

Bu ayrım önemlidir, çünkü sosyal medyada dolaşan "hesabınız kapanacak" uyarılarının çoğu iki metni karıştırır. Kanun, ilkeyi koyar: 15 yaş altına hizmet yok, 15 yaş üstü çocuklara ayrı hizmet var. Yönetmelik ise yöntemi anlatır: doğrulama e-Devlet Kapısı üzerinden üretilen bir belirteçle yapılır, mevcut hesaplar için son tarih 31 Mart'tır, itiraz yolu ücretsiz ve Türkçe olmalıdır. Hesabınıza ne olacağı sorusunun cevabı da bu iki metnin birlikte okunmasından çıkar.

Yönetmelik, yükümlülüğü kullanıcıya değil sosyal ağ sağlayıcıya yükler. Metindeki cümleler "sosyal ağ sağlayıcı ... doğrulamak zorundadır", "sosyal ağ sağlayıcısı tarafından ... doğrulama yapılması zorunludur" şeklinde kurulmuştur. Yani kullanıcı açısından pratik sonuç şudur: Instagram, TikTok veya başka bir sosyal ağ, Türkiye'den erişilen hesaplarda sizden belirteç isteyecek; bu isteğe nasıl ve ne zaman yanıt verdiğiniz hesabınızın durumunu belirleyecektir.

Mevcut Hesaplar İçin Takvim: 1 Kasım ve 31 Mart

Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesi, yürürlükten önce açılmış ve henüz belirteçle doğrulanmamış hesapları ayrıca ele alır. Bu hesaplara sosyal ağ sağlayıcı tarafından 31 Mart'a kadar en az bir defaya mahsus olarak 7 nci madde kapsamında, yani e-Devlet belirteciyle doğrulama yapılması zorunludur. Yeni açılacak hesaplarda ise doğrulama hesap oluşturma aşamasında yapılır; 6 ncı maddeye göre sağlayıcı, kullanıcının yaş durumunu hesap açılırken belirteçle doğrulamak zorundadır.

Takvimde dikkat edilmesi gereken iki nokta vardır. Birincisi, 31 Mart bir son tarihtir, başlangıç tarihi değildir. Platformların mevcut hesaplardan belirteci bu süre içinde hangi sırayla ve hangi gün isteyeceği Yönetmelikte yazmaz. Bazı hesaplara ekran erken, bazılarına geç gelebilir. İkincisi, "en az bir defaya mahsus" ifadesi, ilk doğrulamadan sonra da sağlayıcının kendi yöntemleriyle yaş kontrolüne devam edebileceğini gösterir. Bunu 6 ncı maddenin üçüncü fıkrası açıkça söyler.

Okunan resmî sayfalarda, platformların mevcut kullanıcılara doğrulama ekranını hangi tarihte göstermeye başlayacağı, kaç kez hatırlatma yapacağı ve 31 Mart geçtikten sonra doğrulanmamış hesaplara uygulanacak bekleme süresi belirtilmiyor. e-Devlet Kapısı'nda belirteci üreten hizmetin ekran adımları da resmî olarak henüz açıklanmadı. Bu yüzden "şu menüye girin, şu kodu alın" diye anlatılan adımlar resmî bir kaynağa dayanmıyorsa temkinle karşılanmalıdır. Belirtecin ne olduğu ve nasıl çalıştığı ayrıntılı olarak sosyal medya yaş doğrulama belirteci rehberinde anlatılır; bu yazı yalnız doğrulama yapılmadığında hesaba ve takipçilere ne olacağı sorusuna odaklanır.

Doğrulama Sonucuna Göre Hesabın Durumu

Belirteç, Yönetmeliğin 7 nci maddesine göre yalnız iki bilgi taşır: kullanıcının on beş yaşını doldurup doldurmadığı ve on beş yaşını doldurmuşsa on sekiz yaşını doldurup doldurmadığı. Ad, kimlik numarası, doğum tarihi veya kullanıcı adı belirtece eklenmez. Platform bu iki bilgiden kullanıcının hangi yaş grubunda olduğunu çıkarır ve hesabı o gruba göre işler. Sonuçlar aşağıdaki gibidir.

Tablonun ikinci satırı, takipçi sorusunun en çok karışan kısmıdır. Yönetmeliğin 8 inci maddesine göre on beş yaşını doldurmuş çocuk hesapları varsayılan olarak gizli hesap şeklinde sağlanır ve kamuya açık olma seçeneğiyle sunulamaz. Aynı maddenin (c) bendi, bu kullanıcıların takipçi ve takip edilen hesap bilgilerinin hesap sahibi dışındaki hesaplarca görülemeyecek şekilde tasarlanmasını ister. Bu, takipçilerin silinmesi anlamına gelmez; listenin başkalarına gösterilmemesi anlamına gelir. Hesap sahibi kendi listesini görmeye devam eder.

Ayrıştırılmış hizmette başka sınırlar da vardır: canlı yayın açma özelliğine yer verilmez, hesaba yalnız takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilir, mesajlarda görüldü bilgisi gösterilmez, hesap rehber veya kişi listeleriyle senkronize edilemez ve başkalarına takip için önerilemez. Kaydırarak art arda içerik sunan arayüzler de bu hesaplara sunulamaz. Bu kurallar, 15-18 yaş arasındaki bir hesabın takipçi kazanma biçimini doğrudan değiştirir; öneri listelerinde görünmeyen ve herkese açık olamayan bir hesap, yeni takipçiyi esas olarak tanıdık çevresinden alır.

18 yaşını doldurmuş ve doğrulamayı tamamlamış hesaplar için Yönetmelik takipçi büyütme yollarına bir sınır getirmez; içerik, iş birlikleri veya bir başlangıç tabanı gibi seçenekler bu hesaplar için açık kalır. Bu karar yalnız yetişkin hesap sahiplerini ilgilendirir; paket seçenekleri gerçek takipçi satın al sayfasında listelenir. Paketin rolü sosyal kanıt ve başlangıç tabanıdır; takipçilerin içerikle ilgilenip ilgilenmemesi içeriğin kalitesine bağlıdır.

Doğrulama Hiç Yapılmazsa Ne Olur? Metinde Yazanlar ve Yazmayanlar

Başlıktaki sorunun dürüst cevabı, Yönetmeliğin bu durumu bir yaptırım maddesiyle düzenlemediğidir. Metin, doğrulamayı sağlayıcı için zorunlu tutar ve doğrulama sonucunun ne getireceğini sayar; ancak "kullanıcı belirteci yüklemezse hesabı şu gün kapatılır" gibi bir cümle içermez. Yaptırım maddesi olan 11 inci madde de kullanıcıya değil, yükümlülüğünü yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcıya yöneliktir.

Bununla birlikte metinden çıkan bazı sonuçlar açıktır. Birincisi, sağlayıcının 31 Mart'a kadar mevcut hesapları doğrulama zorunluluğu vardır; bu zorunluluğu yerine getirebilmek için sağlayıcının belirteç istemesi ve doğrulanmayan hesaplar için bir uygulama belirlemesi gerekecektir. İkincisi, 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasına göre doğrulanmış bir hesabın belirlenen yaş aralığına aykırı kullanıldığına dair makul şüphe varsa hesap sağlayıcı tarafından askıya alınır ve yeniden kullanılabilmesi için belirteçle yeniden doğrulama yapılması gerekir. Yani askıya alma bir ihtimal olarak metinde vardır, ama bu hüküm doğrulama yapılmış hesaplarda şüphe doğması hâlini anlatır.

Instagram'ın kendi Yardım Merkezi de benzer bir kapıyı açık bırakır. Kapatılan hesaplarla ilgili sayfa, yerel yasa ve yönetmelikler uyarınca bazı bölgelerde belirli yaş aralığındaki kişilerin hesaplarının kapatılabileceğini ve hesap kapatıldıktan sonra başkalarının artık o hesabı göremeyeceğini yazar. Yaş onayı sayfası ise bazı bölgelerde hesabı kullanmaya devam etmek için yaşın onaylanması gerekebileceğini söyler. Kimlik yükleme sayfasında, kimliğini onaylamamayı seçen kullanıcının içerik dağıtımının azaltılabileceği veya hesabına tekrar giriş yapamayabileceği belirtilir. Bu sayfalar Türkiye'ye özel değildir, ama platformun yaş onayı istenen bölgelerde nasıl davrandığına dair genel bir çerçeve verir.

Okunan Instagram Yardım Merkezi sayfalarında Türkiye'deki e-Devlet belirtecine özel bir ekran, bir bekleme süresi veya doğrulama yapmayan yetişkin hesabına uygulanacak işlem belirtilmiyor. Instagram'ın minimum yaş sayfasındaki ülke listesinde de Türkiye için ayrı bir yaş sınırı yer almıyor. Bu nedenle 18 yaşını doldurmuş bir kullanıcının doğrulamayı ertelemesi hâlinde ne olacağı, şu an için platformun ileride açıklayacağı uygulamaya bağlıdır. En güvenli yol, ekran geldiğinde doğrulamayı 31 Mart'ı beklemeden tamamlamaktır.

Takipçiler Ne Olur? Hesap Türüne Göre Somut Etkiler

Takipçi sorusunun iki yönü vardır: sizin takipçilerinize ne olacağı ve sizin başka hesapların takipçi listesinde nasıl görüneceğiniz. Yönetmelik ve Yardım Merkezi sayfaları birlikte okunduğunda aşağıdaki tablo ortaya çıkar.

Bir yetişkin hesap sahibi için asıl soru çoğu zaman şudur: "Ben doğrulamayı yapsam bile takipçi sayım düşer mi?" Yönetmelik bu konuda bir şey söylemez, fakat Instagram'ın "beğenme, takipçi ve yorumlarımda neden değişiklikler görüyorum" sayfası genel bir mekanizmayı anlatır: Instagram devre dışı bırakılan hesapları rutin olarak kaldırır ve bu, toplam takipçi sayısı ile takip edilen sayısının kısa bir süre içinde bile değişebileceği anlamına gelir. Sizi takip eden hesaplardan bazıları 15 yaş altı olduğu için kapatılırsa, onların sizin listenizden çıkması bu genel mekanizmayla uyumludur. Türkiye düzenlemesine özel bir sayı veya süre ise okunan sayfalarda belirtilmiyor.

Takipçisi ağırlıklı olarak genç kitleden oluşan hesaplar için ikinci bir etki vardır: 15-18 yaş arasındaki takipçiler gizli hesaba geçtiğinde ve önerilerden çıktığında, onların etkileşimleri daha dar bir çevrede kalabilir. Sayının kendisi değişmese bile, içeriklerin paylaşılma ve keşfedilme biçimi değişebilir. Takipçi sayısındaki genel dalgalanmaların nedenleri 15 yaş altı sosyal medya düzenlemesi yazısında ebeveyn tarafından da anlatılır.

Belirteç Nasıl Üretilir ve Nereye Yüklenir?

Yönetmeliğin 7 nci maddesi süreci dört adımda tarif eder. Belirteç, kullanıcının talebi üzerine Siber Güvenlik Başkanlığı'nın sunduğu ve e-Devlet Kapısı'nda kimlik doğrulaması yapılarak erişilen çevrim içi bir hizmetle üretilir. Kullanıcı bu belirteci ilgili sosyal ağın platformuna kendisi yükler. Sosyal ağ önce belirtecin Başkanlık tarafından e-Devlet üzerinden oluşturulduğunu teyit eder, ardından yaş grubunu tespit eder. Sağlayıcı belirteci yaş doğrulama amacı dışında kullanamaz.

Bu sıralama, dolandırıcılık mesajlarını ayırt etmek için de bir ölçü verir: süreçte belirteci üreten taraf e-Devlet Kapısı, yükleyen taraf ise kullanıcının kendisidir. Bir kurumun size SMS ile bağlantı gönderip e-Devlet şifrenizi istemesi bu akışta yer almaz. e-Devlet Kapısı'nın şifre güvenliği sayfası da e-Devlet Kapısı'nın www.turkiye.gov.tr dışında bir adresi olmadığını, giriş işlemlerinin giris.turkiye.gov.tr üzerinden yapıldığını ve e-Devlet çalışanları dâhil hiç kimsenin şifre istemeyeceğini yazar.

e-Devlet Kapısı'nın sık sorulan sorular sayfasına göre e-Devlet şifresi alabilmek için 15 yaşını doldurmuş olmak gerekir. Belirtecin 15 yaşından küçükler için nasıl üretileceği veya ebeveynin bu süreçte nasıl yer alacağı okunan resmî sayfalarda belirtilmiyor. Hizmetin e-Devlet'te hangi adla ve hangi menüde yer alacağı da resmî olarak henüz açıklanmadı.

İtiraz Hakkı ve Verilerin Korunması

Yanlış sonuç her sistemde mümkündür ve Yönetmelik bunu ayrı bir maddeyle ele alır. 10 uncu maddeye göre sosyal ağ sağlayıcı, yaş doğrulama sonucuna, hesabın askıya alınmasına veya kapatılmasına ve ayrıştırılmış hizmet kapsamında uygulanan tedbirlere karşı itirazları almak için Türkçe dil seçeneği bulunan, ücretsiz ve erişilebilir bir başvuru ve itiraz mekanizması kurmak zorundadır. İtirazlar tamamen otomatik sistemlerle incelenemez; anlamlı insan incelemesine tabi tutulur.

Takipçiler açısından en önemli fıkra dördüncü fıkradır: başvuru veya itiraz sonuçlanıncaya kadar hesaba ait içerik ve kişisel veriler silinmez. Yani hesabınız bir yaş kararı nedeniyle askıya alınır veya kapatılırsa ve siz itiraz ederseniz, süreç devam ederken içerikleriniz ve takipçi ilişkileriniz silinmemelidir. Sağlayıcının yapacağı bildirimde, itiraz sonucuna karşı Başkanlığa şikâyette bulunulabileceği ve yargı yoluna başvurulabileceği de belirtilmelidir.

Instagram'ın genel yaş politikasında da bir itiraz yolu vardır. "Instagram doğum gününüzü neden soruyor" sayfası, 13 yaşından küçük olduğu gerekçesiyle değerlendirmeye alınan hesaplarda kullanıcının ekrandaki İtiraz Et seçeneğiyle geçerli bir kimlik gönderebileceğini ve ikinci değerlendirmenin 30 güne kadar sürebileceğini yazar. Hata tespit edilirse hesap geri yüklenir. Türkiye düzenlemesindeki itiraz ekranının bu akışla aynı olup olmayacağı okunan sayfalarda belirtilmiyor.

İtiraz sürecinde ikinci bir hata, hesabı tamamen silmektir. Instagram'ın profil silme sayfasına göre profil silindiğinde fotoğraflar, videolar, yorumlar, beğenmeler ve takipçiler tamamen silinir; silme talebinden 30 gün sonra bilgiler geri getirilemez. Kapatılan bir hesap ile kullanıcının kendi sildiği bir hesap aynı şey değildir. Kapatılan hesapta itiraz hakkı ve verilerin korunması söz konusuyken, kendi sildiğiniz hesapta geri dönüş yolu yoktur.

Yine de bir hesap kendi kararınızla silindiyse veya yeni bir yetişkin hesabıyla sıfırdan başlıyorsanız, eski takipçilerin geri gelmeyeceğini hesaba katmak gerekir. Yeni hesapta ilk görünürlük için başlangıç tabanı düşünen 18 yaş üstü kullanıcılar seçenekleri takipçi satın al sayfasında görebilir; doğrulamanın kendisi ise her durumda platformun ekranında yapılır.

Instagram'ın Kendi Yaş Onayı Sayfaları Ne Söylüyor?

Türkiye düzenlemesi devreye girmeden önce de Instagram'ın bir yaş onayı sistemi vardı ve okunan sayfalarda bu sistem hâlâ aynı şekilde anlatılıyor. Aşağıdaki tablo, Türkçe ve İngilizce Yardım Merkezi sayfalarındaki temel bilgileri ve Türkiye düzenlemesiyle farkını gösterir.

Tablodaki fark, Instagram'ın yerel ayarlarının Türkiye'de nasıl uygulanacağı sorusunu doğurur. Instagram'ın Genç Hesapları sayfasına göre 16-17 yaş aralığındaki gençler, gözetim kurulmamışsa hesaplarını izin almadan herkese açık yapabilir. Türkiye Yönetmeliği ise 15-18 yaş aralığındaki hesaplar için herkese açık seçeneğinin sunulamayacağını söyler. Platformun bu iki kuralı Türkiye'deki hesaplarda nasıl birleştireceği okunan Yardım Merkezi sayfalarında belirtilmiyor; Yönetmelik, alınan tedbirlerin sağlayıcının kendi internet sitesinde yayınlanmasını şart koştuğu için ayrıntıların ileride platformun kendi sayfalarında yer alması beklenir.

Bu tablo, düzenlemenin pratikte kimleri etkileyeceğini de gösterir. Hesabı 18 yaşını doldurmuş bir kişiye ait olan ve doğum tarihi doğru girilmiş hesaplar için değişen şey esas olarak bir defalık doğrulamadır. Asıl etkilenenler, yanlış doğum tarihiyle açılmış hesaplar, çocuklar adına açılmış ama biyografisinde ebeveyn tarafından yönetildiği yazmayan hesaplar ve takipçi kitlesi gençlerden oluşan içerik üreticileridir. Instagram'ın minimum yaş sayfası, minimum yaşın altındaki kişileri temsil eden hesapların biyografide bir ebeveyn veya yönetici tarafından yönetildiğini açıkça belirtmesi gerektiğini yazar.

Hesabınızı Korumak İçin Adım Adım Kontrol Listesi

Aşağıdaki liste, doğrulama ekranı gelmeden önce ve geldiğinde yapılabilecek işleri sıralar. Her adım okunan resmî sayfalardaki bir bilgiye dayanır.

1. Hesabın açılış tarihini öğrenin. Instagram'ın "Bu hesap hakkında" bölümünde hesabın katılma tarihi görünür. 1 Kasım'dan önce açılmış hesaplar 31 Mart takvimine tabidir.
2. Doğum tarihinizi ayarlardan kontrol edin. Yaş onayı sayfası doğum gününün ayarlardan gözden geçirilip düzenlenebileceğini yazar. Yanlış girilmiş bir tarih, ileride belirteçle çelişki doğurabilir.
3. İletişim bilgilerinizi güncelleyin. Hesabın ele geçirilmesiyle ilgili Yardım Merkezi sayfası, telefon numarası ve e-posta adresinin doğru olduğunun hesap ayarlarından onaylanmasını önerir. Doğrulama veya itiraz bildirimleri bu kanallardan gelecektir.
4. İki faktörlü kimlik doğrulamasını açın. Instagram'ın kimlik avı sayfası, ek güvenlik için bu ayarı önerir. Doğrulama döneminde sahte mesaj artışına karşı ilk savunma budur.
5. Bilgilerinizin bir kopyasını dışa aktarın. Profil silme sayfası, Bilgilerini dışa aktar aracından söz eder. Bir kapatma veya itiraz sürecine girmeden önce fotoğraf ve gönderilerin kopyasını almak, en kötü ihtimale karşı güvencedir.
6. e-Devlet şifrenizi hazırlayın. Şifre 15 yaşını doldurmuş vatandaşlara PTT, Türksat Kablo ofisleri veya mobil imza, e-imza, kimlik kartı ya da internet bankacılığıyla girişte verilir. e-Devlet'te iki aşamalı girişi açmak önerilir.
7. Belirteci yalnız resmî adreste üretin. Adres çubuğuna www.turkiye.gov.tr adresini kendiniz yazın ya da geliştiricisi T.C. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı olan resmî uygulamayı kullanın.
8. Belirteci yalnız platformun kendi uygulamasına yükleyin. Instagram, profil güvenliğiyle ilgili olarak Direkt Mesaj yoluyla ulaşmaz; resmî güvenlik e-postaları ayarlardaki En son e-postalar bölümünden kontrol edilebilir.
9. Sonuç beklediğiniz gibi değilse itiraz edin, hesabı silmeyin. İtiraz sonuçlanana kadar içerik ve veriler silinmez; kendi sildiğiniz hesapta ise geri dönüş yoktur.
10. Takipçi sayınızı istatistiklerden izleyin. Herkese açık hesaplarda istatistikler son 90 gün için görüntülenebilir. Düzenleme sonrası bir düşüş görürseniz önce kaldırılan hesapların etkisini düşünün.

Sık Yapılan Hatalar

Düzenleme yeni olduğu için hataların çoğu yanlış bilgiden kaynaklanır. Aşağıdaki tablo en sık görülenleri ve doğru yaklaşımı gösterir.

Bu hataların ortak noktası acele etmektir. Dolandırıcılık mesajları da aynı aciliyet duygusunu kullanır. Instagram'ın dolandırıcılık sayfası, dolandırıcıların genellikle aciliyet hissi uyandırmaya veya hesabı kaybetme gibi tehditler öne sürmeye çalıştığını yazar ve önce yavaşlamayı önerir.

Ebeveynler İçin: 15 Yaş Altı Hesaplar ve Takipçiler

Çocuğu 15 yaşından küçük olan ebeveynler için tablo nettir: doğrulama sonucunda 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen çocuğun mevcut hesabı bilgi verilerek kapatılır ve kapatılan hesaba ilişkin veriler, itiraz yolu işletilirse bunun sonuçlanmasından sonra, işletilmezse gecikmeksizin silinir. Takipçi listesi, gönderiler ve mesajlar bu verilerin parçasıdır. Çocuğun anılarını korumak istiyorsanız, kapatma kararından önce hesabın verilerini birlikte dışa aktarmak mantıklı bir adımdır.

15 ile 18 yaş arasındaki çocuklar için hesap kapanmaz, ancak ayrıştırılmış hizmete geçer. Yönetmeliğin 9 uncu maddesi, sosyal ağ sağlayıcıdan hesap ve özellik ayarlarını kontrol etmeye, ücretli işlemleri ebeveyn onayına bağlamaya ve harcama limiti koymaya, kullanım süresini izleyip sınırlamaya ve konum paylaşımına ilişkin ebeveyn kontrol araçları sunmasını ister. Bu araçlar Türkçe sunulmalı ve etkinleştirildiğinde çocuğa açıkça bildirilmelidir.

Bu yaş grubundaki bir çocuğun takipçi sayısını artırmaya yönelik ücretli hizmetler, düzenlemenin ruhuyla da Takipox'un kendi koşullarıyla da bağdaşmaz. Takipox Kullanım Şartları'na göre 18 yaşından küçükler platform hizmetlerinden yararlanamaz. Çocuklar için takipçi paketi önerilmez; ebeveyn tarafındaki sorular için 18 yaş altı alışveriş rehberi ayrıca okunabilir.

Takipox'ta Hangi Paket Bu Duruma Uyar?

Bu bölüm yalnız 18 yaşını doldurmuş hesap sahipleri içindir; 18 yaşından küçükler Takipox'tan yararlanamaz ve bu yazıda çocuklara herhangi bir paket önerilmez. Yaş doğrulama bir hesap güvenliği konusudur ve doğrulamayı hiçbir paket yerine getirmez. Doğrulamayı tamamlamış bir yetişkin hesap, düzenleme sonrası kaldırılan hesaplar nedeniyle tabanının daraldığını düşünüyorsa paket seçenekleri aktif takipçi satın al sayfasında görülebilir. Instagram tarafındaki paket adları Premium Türk Takipçi, Premium Düşmeyen Takipçi, Ucuz Yabancı Takipçi ve Kadın Takipçi olarak geçer. Paket adındaki "düşmeyen" ifadesi bir ad olarak kullanılır; Instagram'ın devre dışı hesapları kaldırması her pakette sayıyı etkileyebilir. Güncel sipariş durumu ve fiyatlar hizmet sayfasında gösterilir.

Aynı hesap için aynı anda başka bir firmadan işlem yapılması önerilmez. Paketin rolü sosyal kanıt ve başlangıç tabanıdır; dağıtım ve erişim içerik kalitesi ve izleyici ilgisiyle gelir. Koşulların tamamı Kullanım Şartları sayfasında yer alır.

Platform Kuralları ve Dikkat Edilecekler

Meta'nın Topluluk Standartları'ndaki Spam ilkesi, beğenme, paylaşım, görüntüleme ve takip gibi etkileşimleri satma, satın alma veya takas etme eylemlerine izin verilmediğini belirtir. Satın alınan etkileşim konusunda platformun kendi kuralları geçerlidir, karar sizindir. Yaş doğrulama sürecinde ise belirteci yalnız e-Devlet Kapısı'nda üretmeniz ve yalnız platformun kendi uygulamasına yüklemeniz yeterlidir.

Kaynaklar ve Doğrulama Notu

Bu yazı 9 Kasım'da okunan resmî sayfalara dayanır; arayüz ve özellikler değişebilir.

• Resmî Gazete, 1 Mayıs sayısı: 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 22 nci ve 27 nci maddeler (TR)
• Resmî Gazete, 10 Ekim tarihli 33396 sayılı sayı: Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik (TR)
• e-Devlet Kapısı: "Şifrenizin ve Kişisel Bilgilerinizin Güvenliği için Dikkat Etmeniz Gerekenler" ve "Sıkça Sorulan Sorular" (TR)
• Instagram Yardım Merkezi: "Instagram'da yaşınızı onaylama" (TR) ve "Confirming your age on Instagram" (EN)
• Instagram Yardım Merkezi: "Instagram doğum gününüzü neden soruyor?" (TR) ve "Why Instagram is asking for your birthday" (EN)
• Instagram Yardım Merkezi: "Neden Instagram'a kimlik yüklemeniz isteniyor?" (TR) ve "Why you're being asked to upload an ID to Instagram" (EN)
• Instagram Yardım Merkezi: "Kapatılan Instagram hesapları hakkında" (TR) ve "About disabled Instagram accounts" (EN)
• Instagram Yardım Merkezi: "Minimum yaşın altındaki bir Instagram kullanıcısını şikayet edin" (TR) ve "Report an Instagram user under the minimum age" (EN)
• Instagram Yardım Merkezi: "Instagram Genç Hesapları Hakkında" (TR) ve "About Instagram Teen Accounts" (EN)
• Instagram Yardım Merkezi: "Instagram'da beğenme, takipçi ve yorumlarımda neden değişiklikler görüyorum?" (TR) ve "Changes to your likes, follows or comments on Instagram" (EN)
• Instagram Yardım Merkezi: profil silme ve dondurma sayfası, "Instagram ve Threads'deki Bu hesap hakkında nedir?" ve "Instagram'da hesap ve içerik istatistiklerini görüntüleyin" (TR)
• Instagram Yardım Merkezi: "Instagram'da kimlik avına karşı kendinizi koruyun", "Instagram'da dolandırıcılıktan korunun" ve "Instagram profilinizin bir başkasının eline geçtiğini düşünüyorsanız" (TR)
• Meta Şeffaflık Merkezi: Topluluk Standartları, "Spam" (TR)
• Takipox: Kullanım Şartları, Sık Sorulan Sorular ve ana sayfa (TR)

Okunan sayfalarda 18 yaşını doldurmuş bir kullanıcının doğrulamayı hiç yapmaması hâlinde uygulanacak işlem, platformların doğrulama ekranını göstermeye başlayacağı tarih, e-Devlet'teki belirteç hizmetinin ekran adımları ve menü adı, 15 yaşından küçükler için belirtecin nasıl üretileceği, Instagram'ın Türkiye'ye özel yaş doğrulama sayfası ve kapatılan hesapların takipçi listelerinden hangi sürede çıkacağı belirtilmiyor.

Sık Sorulan Sorular

Yaş doğrulama yapmazsam hesabım kapanır mı?

Yönetmelik, doğrulama yapmayan 18 yaş üstü kullanıcı için ayrı bir kapatma hükmü yazmaz. Doğrulamayı platformlar için zorunlu tutar; uygulamayı platform belirleyecektir. 15 yaş altı olduğu tespit edilen hesaplar ise kapatılır.

Mevcut hesaplar için son tarih nedir?

1 Kasım'dan önce açılmış ve belirteçle doğrulanmamış hesaplar için son tarih 31 Mart'tır. Doğrulamanın en az bir kez yapılması zorunludur.

15 yaş altı hesabın takipçilerine ne olur?

Hesap bilgi verilerek kapatılır. Takipçi listesi dâhil veriler, itiraz yapılırsa itiraz sonuçlandıktan sonra, yapılmazsa gecikmeksizin silinir.

15-18 yaş arasındaki hesapta takipçiler silinir mi?

Silinmez. Hesap gizli olur ve takipçi ile takip edilen bilgileri hesap sahibi dışındaki hesaplarca görülemez. Hesap sahibi kendi listesini görür.

Doğrulamadan sonra takipçi sayım düşebilir mi?

Instagram devre dışı bırakılan hesapları rutin olarak kaldırdığını ve toplam takipçi sayısının kısa sürede değişebileceğini yazar. Sizi takip eden bazı hesaplar kapatılırsa sayınız etkilenebilir. Türkiye'ye özel bir sayı belirtilmiyor.

Belirteç kimliğimi veya kullanıcı adımı paylaşır mı?

Paylaşmaz. Yönetmeliğe göre belirteç yalnız 15 ve 18 yaş eşiklerinin doldurulup doldurulmadığını taşır; ad, kimlik numarası, kullanıcı adı veya tanımlayıcı başka bir bilgi içermez.

Hesabım yanlışlıkla kapatılırsa ne yapabilirim?

Platformun Türkçe, ücretsiz ve insan incelemeli itiraz mekanizmasını kullanabilirsiniz. İtiraz sonuçlanana kadar içerik ve kişisel veriler silinmez. Sonuca karşı Başkanlığa şikâyet ve yargı yolu açıktır.

Instagram belirteci nereye yükleyeceğimi açıkladı mı?

Okunan Instagram Yardım Merkezi sayfalarında Türkiye'deki e-Devlet belirtecine özel bir ekran belirtilmiyor. Instagram'ın genel yaş onayı sayfaları Yoti, kimlik ve selfie videosu yöntemlerini anlatır.

Yurt dışında yaşıyorum, doğrulama yapmam gerekir mi?

Yönetmeliğe göre Türkiye'de mukim olmayıp geçici olarak bulunan kullanıcılar yaş doğrulama kontrol mekanizmalarından muaftır. Türkiye'deki hizmetlerden yararlanmak için pasaport bilgisiyle istisnai bir belirteç oluşturulur.

Doğrulama sürecinde hesabımı silmem mantıklı mı?

Değildir. Silinen profilde takipçiler, gönderiler ve yorumlar tamamen silinir ve 30 gün sonra geri getirilemez. Doğrulamayı yapmak veya itiraz etmek daha güvenlidir.

Çocuğum için takipçi paketi alabilir miyim?

Hayır. Takipox'ta 18 yaşından küçükler hizmetlerden yararlanamaz ve çocuk hesapları için paket önerilmez. 15-18 yaş hesaplar ayrıca gizli hesap ve öneri dışı kurallarına tabidir.

e-Devlet şifresi kaç yaşında alınabilir?

e-Devlet Kapısı'nın sık sorulan sorular sayfasına göre şifre 15 yaşını doldurmuş Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına verilir. PTT, Türksat Kablo ofisleri veya mobil imza, e-imza, kimlik kartı ya da internet bankacılığıyla girişte alınabilir.