Instagram 'Algoritman' (Your Algorithm) Nedir? İlgi Alanlarını Düzenleme ve Türkiye'de Kullanılabilir mi?

Algoritman (İngilizce adıyla Your Algorithm), Instagram'ın size önerdiği içerikleri etkileyen ilgi alanlarını görmenizi ve "daha fazla" ya da "daha az" diyerek düzenlemenizi sağlayan bir özelliktir. Resmî duyuruya göre Reels veya Keşfet'in sağ üst köşesindeki iki çizgi ve kalp simgesinden açılır; yaptığınız değişiklik Akış, Reels ve Keşfet'e birlikte yansır. Resmî duyuru sayfası özelliği küresel ve İngilizce olarak tanımlar, Türkiye veya Türkçe arayüz için ayrı bir ifade içermez; Yardım Merkezi ise özelliğin test aşamasında olduğunu ve herkese açık olmayabileceğini söyler.

Hızlı sıra şudur: (1) Telefondaki Instagram uygulamasında Reels'i veya Keşfet'i açıp sağ üstte iki çizgi ve kalp simgesini arayın; yoksa Ayarlar altında İçerik tercihleri bölümüne bakın. (2) Ekran açılıyorsa "Daha fazla görmek istediğin içerikler" ve "Daha az görmek istediğin içerikler" başlıkları altında Ekle + ile konu yazın. (3) Ekran görünmüyorsa nedenin resmî sayfalardaki kısıtlarla (test aşaması, bölge, dil, yalnızca mobil uygulama) ilgili olup olmadığını bu yazıdaki kontrol listesiyle gözden geçirin. Sonucu garanti eden bir yöntem resmî sayfalarda yer almaz.

Kısa Cevap: Algoritman Ne Yapar, Ne Yapmaz?

Instagram'da önerilen içerikler, takip etmediğiniz hesaplardan gelen gönderi ve Reels videolarını da kapsar. Algoritman bu önerilerin arkasındaki konulara bakmanız için bir ekran sunar: Instagram'ın sizin için ilgi alanı olarak gördüğü konuların bir özetini gösterir ve bu listeyi sizin müdahalenize açar. Yardım Merkezi'ndeki makale bunu şöyle özetler: Reels, Akış ve Keşfet'te önerilen içerikler üzerinde daha fazla kontrol ve kişiselleştirme sağlanır; önerilerinizi etkileyen temel ilgi alanlarından bazıları görüntülenebilir, son ilgi alanlarınızın özeti görülebilir ve daha fazla ya da daha az görmek istediğiniz konularda ayarlama yapılabilir.

Burada dikkat edilmesi gereken iki ayrıntı var. Birincisi, makale "bazı" temel ilgi alanlarından söz ediyor; yani ekranın Instagram'ın kullandığı her sinyali gösterdiği iddia edilmiyor. İkincisi, aynı makale Instagram'ın içerikleri sıralamak ve önermek için birçok sinyal kullandığını da yazıyor. Algoritman bu sinyallerden yalnızca biri olan ilgi alanı tercihlerini sizin eline veriyor; tüm sıralama sistemini sizin yönetmenize izin vermiyor. Bu fark, özelliğin ne vaat ettiğini doğru okumak için önemli.

Aşağıdaki tablo, resmî sayfalarda okunan temel bilgileri tek yerde toplar. Sonraki bölümlerde her satır ayrıntılı ele alınıyor.

Instagram Algoritman (Your Algorithm) Nedir? Akış, Reels ve Keşfet İçin Tek Sistem

Instagram'ın resmî blogunda "Introducing a new way to see and control your algorithm" başlığıyla yayımlanan duyuru, özelliğin hikâyesini üç güncellemeyle anlatır. İlk metin, 10 Aralık'ta yayımlandı ve özelliği Reels sekmesinden başlatan bir yenilik olarak tanıttı. Metnin ana fikri şu: ilgi alanlarınız zamanla değişir ve yapay zekanın yardımıyla algoritmanız da sizinle birlikte değişebilir. Instagram'ın ifadesiyle amaç, ilgi alanlarınız evrildikçe gördüklerinizi kontrol etmeniz için daha anlamlı yollar sunmaktı.

Duyuru metni, kullanıcıya üç şey yapma imkânı tanındığını yazar: üst ilgi alanlarınızın özetini görmek, yazarak daha fazla veya daha az görmek istediğiniz konuları belirlemek ve isterseniz ilgi alanlarınızı Hikayenizde paylaşmak. Bu üç temel işlev sonraki güncellemelerde de korunur; eklenen şey, özelliğin görüneceği yerlerin genişlemesidir.

Genişleme takvimi, duyuru sayfasındaki güncelleme notlarına ve Meta'nın haber sayfasındaki ilgili yazıya göre aşağıdaki gibidir.

Tablodaki en önemli kavram "tek sistem" ifadesidir. 10 Haziran güncellemesi, Algoritman'ın tek ve birleşik bir sistem olduğunu söyler: hangi konuları daha fazla ya da daha az görmek istediğinizi bir kez bildirdiğinizde öneriler Akış, Reels ve Keşfet'te birlikte güncellenir. Her yüzey için ayrı ayrı ayar yapmanız gerekmez. Yardım Merkezi makalesi de aynı noktayı tekrarlar ve "Her birini ayrı ayrı ayarlamak gerekmez" der.

Bu ifade, Instagram'ın daha eski bir yazısıyla birlikte okunmalı. "Instagram Ranking Explained" başlıklı, Algoritman duyurusundan daha eski tarihli yazıda Instagram, tek bir algoritmanın olmadığını, Akış, Hikayeler, Keşfet, Reels ve Arama gibi her bölümün kendi amacına uygun ayrı bir sıralama kullandığını anlatır. Algoritman duyurusundaki "birleşik sistem" ifadesi, konu tercihinizin üç yüzeye ortak yansıdığını anlatıyor. Resmî sayfalar bu iki anlatımı birbirine nasıl bağladığını ayrıca açıklamıyor; bu yüzden yazıda yorum yapılmıyor, yalnızca iki ifade de aktarılıyor.

"İlgilenmiyorum" gibi tek bir gönderiye verdiğiniz tepki ile ilgi alanı listenizi düzenlemek aynı şey değil. İlki tek bir öneriye ve benzerlerine verilmiş bir geri bildirimdir, ikincisi ise konu bazında bir tercih listesidir. Bu farkı ileride ayrı bir bölümde tabloyla ele alacağız; "İlgilenmiyorum"a basmanın önerileri nasıl etkilediğini anlatan yazı bu konuya daha ayrıntılı bakmak isteyenler için ayrıca duruyor.

Instagram'da Algoritman Nasıl Açılır? Resmî Menü Yolları

Özelliğe giden yolu iki resmî kaynak anlatır: 10 Aralık'ta yayımlanıp sonradan güncellenen duyuru sayfası ve Yardım Merkezi'ndeki "Instagram'da algoritmanızı ayarlayın" makalesi. İkisi birbirini tamamlıyor. Menü adları uygulama sürümüne ve dile göre değişebilir; aşağıdaki adımlar okunan Türkçe makaledeki ifadelerle yazıldı.

1. Reels veya Keşfet üzerinden: Uygulamada Reels'e veya Keşfet'e dokunun. Sağ üst köşede iki çizgi ve kalplerden oluşan simgeyi arayın ve dokunun. Duyuru sayfası bu simgeyi hem 10 Aralık hem 15 Nisan hem de 10 Haziran notlarında aynı biçimde tarif eder.
2. Ayarlar üzerinden: Yardım Merkezi makalesi, "Ayarlar > İçerik tercihleri" kısmına gitmeyi de yol olarak verir. 10 Aralık tarihli ilk metin bunu Ayarlar ve etkinlik içindeki İçerik tercihleri'ne gidip Your algorithm seçeneğine dokunmak biçiminde anlatır. İki ifade arasındaki küçük fark sürüme göre değişebilir; hangisinin sizin uygulamanızda geçerli olduğu resmî sayfalarda belirtilmiyor.
3. Açılan sayfada: Algoritman sayfası, önerilerinizi etkileyen bazı ilgi alanlarını ve son ilgi alanlarınızın özetini gösterir. Düzenleme için "Daha fazla görmek istediğin içerikler" ve "Daha az görmek istediğin içerikler" bölümleri kullanılır.

Makalenin başında önemli bir not da yer alıyor: özellik, bilgisayarlarda kullanılamıyor ancak iPhone ve Android uygulamalarında kullanılabilir. Makale iki platform için de aynı adımları verir. Yani bir tarayıcıdan Instagram'a girip bu ekranı aramak, resmî makaleye göre bir çözüm değildir.

"İçerik tercihleri" adı yalnızca bu makalede geçmiyor. "Önerilen içeriklerinizin sıfırlanması" makalesinin adımlarında profil menüsünde "İçerik tercihleri" yer alır; "Önerilen gönderileri gizleyin" makalesinde ise "İçerik tercihlerini yönet" seçeneği geçer. Resmî sayfalar bu ekranın düzenini ayrıntılandırmıyor; yine de Algoritman'ı bulamadığınızda İçerik tercihleri ekranını açıp orada neler olduğuna bakmak makul bir ilk kontroldür. Ekranda ne göreceğiniz hesabınıza ve sürüme bağlı olabilir.

Neler Yapabilirsiniz? Konu Ekleme, Azaltma ve Kaldırma

Yardım Merkezi makalesinde ayarlama adımları şöyle sıralanır: Reels'e, Keşfet'e dokunun veya Ayarlar > İçerik tercihleri kısmına gidin; Reels ya da Keşfet'in köşesindeki simgeye dokunun; "Daha fazla görmek istediğin içerikler" kısmında Ekle + seçeneğine dokunun ve daha fazla görmek istediğiniz bir ilgi alanını yazın; "Daha az görmek istediğin içerikler" kısmında yine Ekle + seçeneğine dokunun ve daha az görmek istediğiniz bir ilgi alanını yazın.

Bir ilgi alanına dokunduğunuzda üç yol açılır: o konuyla ilgili daha fazla içerik görebilirsiniz, "İlgi alanını kaldır" ile konuyu listeden çıkarabilirsiniz ya da "Bunu neden görüyorsun?" ile bu ilgi alanının gördüğünüz içerikleri neden etkileyebileceğini öğrenebilirsiniz. Ayrıca makale, bazı konuların yanında bir simge bulunduğunu ve bu simgeli konuların sizin elle eklediğiniz konular olduğunu belirtir.

Varsayalım ki mutfak ve koşu içeriklerini daha sık görmek, bir tür dizi içeriğini ise daha az görmek istiyorsunuz. Resmî makaleye göre bunun yolu, ilk iki konuyu "Daha fazla görmek istediğin içerikler" altına, üçüncüsünü "Daha az görmek istediğin içerikler" altına yazmaktır. Bu bir anlatım örneğidir; Instagram'ın bu girişleri kaç gönderiye ve ne kadar sürede yansıtacağı resmî makalelerde belirtilmiyor.

Konu eklerken bilmeniz gereken bir sınır da var: makaleye göre Topluluk Standartları'na aykırı olan ilgi alanlarının "Daha fazla görmek istediğin içerikler" bölümüne eklenmesine izin verilmez. Yani bu alan, platform kurallarına aykırı içerikleri çağırmak için kullanılamaz. Eklenebilecek konu sayısı için bir üst sınır ise okunan resmî sayfalarda geçmiyor; bu yüzden yazıda bir rakam verilmiyor.

Keşfet'e özgü bir kolaylık da duyuruda anlatılıyor: Keşfet sayfasının üstündeki konu etiketlerinden (duyuru metninde "topic pills") ilgi alanı ekleyip çıkarabilirsiniz. Bu, tam sayfayı açmadan hızlıca bir konuya derinlemesine dalmak için tasarlanmış bir yol. Etiketlerin görünümü ve konumu uygulama sürümüne göre değişebilir.

Akış Etiketleri: "Koşudan" veya "From Running" Ne Demek?

10 Haziran güncellemesiyle özellik Akış'a da geldi ve onunla birlikte yeni bir görünür ayrıntı eklendi. Akışınızdaki bir gönderi, Algoritman ilgi alanlarınızdan birine dayanarak önerildiğinde, gönderinin üzerinde "From Running" veya "From Street Style" gibi bir etiket görebilirsiniz. Yardım Merkezi'nin Türkçe makalesi aynı örnekleri "Koşudan" ve "Sokak Stilinden" olarak çevirir. Etikete dokunarak o konuyla ilgili daha fazla içerik görebilir ya da zevkleriniz değiştikçe tercihlerinizi güncelleyebilirsiniz.

Etiketin ne zaman çıktığına dair makalenin ifadesi şöyle: Algoritmanı ayarla özelliği Akış'taki önerilen içerikleri etkilediğinde, içerik hangi ilgi alanının görünmesine neden olduğunu belirten bir etiket "içerebilir". Yani her önerilen gönderide etiket olacağı söylenmiyor. Resmî anlatım, etiketi yalnızca öneri Algoritman ilgi alanlarınızdan birine dayandığında anlatıyor.

Etiketin pratik faydası şu: Akışınızda beklemediğiniz bir gönderiyle karşılaştığınızda "bu neden karşıma çıktı?" sorusunun bir kısmını cevaplıyor. Etikette bir konu adı görürseniz hem o konuyla ilgili içerik açabilir hem de aynı etiket üzerinden tercihlerinizi güncelleyebilirsiniz. Etikette göremediğiniz bir gönderi için ise Instagram'ın daha eski bir yazısında anlatılan genel yol var: gönderinin sağ üstündeki üç noktaya dokunup "Why you're seeing this post" seçeneğine bakmak, o içeriğin gösterilmesinde kullanılan bazı sinyalleri listeler. Bu seçeneğin adı sürüme göre değişebilir.

Reels'te bir videonun neden önerildiğini genel olarak merak ediyorsanız, Reels algoritmasının nasıl çalıştığını anlatan rehber bu soruya daha geniş bir çerçeveden bakıyor. Algoritman ekranı ise sıralama sisteminin tamamını açıklamaz; resmî anlatıma göre ilgi alanı tercihlerinizi görünür ve düzenlenebilir hale getirir.

Algoritmanı Hikayede Paylaşmak

Üç duyuru metninde de tekrar eden bir işlev, ilgi alanlarınızı Hikayenizde paylaşmaktır. Duyuru bunu, arkadaşların ve takipçilerin nelerle ilgilendiğinizi görebilmesi için isteğe bağlı bir seçenek olarak tanımlar. Yardım Merkezi makalesindeki adım sayısı da kısadır: Algoritman sayfasından paylaşım simgesine dokunun, ardından "Hikayeye ekle"ye dokunun.

Duyurunun ifadesiyle bu işlev isteğe bağlıdır ("if you'd like"); Algoritmanı düzenlemek için paylaşmanız beklenmiyor. Paylaşmadan önce düşünmek isteyebileceğiniz bir nokta var: Hikayeye eklenen şey ilgi alanlarınızdır. Resmî sayfalar paylaşım görselinin tam olarak hangi konuları içereceğini ayrıntılı anlatmıyor. Bu nedenle paylaşım ekranını açıp önizlemeyi görmek, paylaşıp paylaşmayacağınıza karar vermenin en açık yoludur.

Hikayeye paylaşmanın öneriler üzerinde bir etkisi olup olmadığı resmî sayfalarda belirtilmiyor. Duyuru, paylaşımın amacını arkadaşlarınızın ve takipçilerinizin neyle ilgilendiğinizi görebilmesi olarak tanımlıyor; ilgi alanı listenizi değiştiren işlevler ise "Ekle +" ve "İlgi alanını kaldır" gibi düzenleme adımları olarak anlatılıyor.

Türkiye'de ve Türkçe Arayüzde Kullanılabilir mi? Resmî İfadeler ve Belirtilmeyenler

En çok merak edilen soru bu, cevabı da net bir "evet" ya da "hayır" değil. Resmî sayfaların söylediği ve söylemediği şeyleri ayırmak gerekiyor.

Resmî sayfalarda yazanlar. Instagram'ın duyuru sayfası, özelliğin ilk gün ABD'de başladığını ve İngilizce olarak küresel kullanıma yayılacağını yazar. 15 Nisan notu "Bu yeni özellik küresel olarak İngilizce kullanıma açıktır" der. 10 Haziran notu başlığında "Akış, Reels ve Keşfet'te küresel olarak İngilizce" ifadesini kullanır. Meta'nın 12 Mayıs tarihli haber yazısı ise özelliğin Reels ve Keşfet'te İngilizce konuşulan ülkelerde bulunduğunu söyler. Yardım Merkezi makalesinin başında da şu uyarı yer alır: Bu özellik hâlâ test aşamasındadır ve herkesin kullanımına açık olmayabilir; bölgenize bağlı olarak Algoritmanı Ayarla özelliği Reels, Keşfet ve Akış'ta gördüklerinizi etkileyebilir.

Resmî sayfalarda yazmayanlar. Okunan sayfalarda Türkiye adının geçtiği bir ifade yok. Türkçe arayüzde özelliğin açılıp açılmadığına dair bir açıklama da yok. Arayüz dilini değiştirmenin özelliği görünür kılıp kılmadığı da resmî sayfada belirtilmiyor. Bu yazı da bu konuda bir yöntem önermiyor. Yardım Merkezi'nin Türkçe bir sürümünün bulunması da tek başına bir kullanılabilirlik kanıtı sayılmamalı: makale Türkçeye çevrilmiş olsa da içindeki "test aşamasında, herkese açık olmayabilir, bölgenize bağlı" uyarısı Türkçe sürümde de aynen duruyor.

Özet olarak: özelliğin Türkiye'de kullanıma açık olduğunu da kapalı olduğunu da resmî sayfalar söylemiyor. Resmî sayfalar arasında bir ton farkı da var. Duyuru, özelliğin tüm Instagram'da "yayında" olduğunu yazar; Yardım Merkezi ise hâlâ testte olduğunu ve herkese açık olmayabileceğini söyler. Yardım Merkezi makalesinde bir yazım veya güncelleme tarihi görünmüyor; bu yüzden hangisinin daha güncel olduğu belirtilmiyor. Bu yüzden tek bir ifadeye yaslanmak yerine ikisini birlikte okumak ve "sürüme göre değişebilir" demek en dürüst özet.

Algoritman Neden Bende Görünmüyor? Kontrol Listesi

Özelliği göremiyorsanız bunun birçok olası nedeni var, ama yalnızca resmî sayfalarda dayanağı olanları sıralıyoruz. Listeyi baştan sona gözden geçirmek, sorunun sizin tarafınızdan mı yoksa özelliğin kapsamından mı geldiğini anlamanıza yardım eder.

1. Cihazı kontrol edin. Makale, özelliğin bilgisayarlarda kullanılamadığını yazar. iPhone veya Android uygulamasını kullandığınızdan emin olun.
2. Doğru yerlere bakın. Reels'i veya Keşfet'i açıp sağ üstte iki çizgi ve kalp simgesini arayın. Bulamazsanız Ayarlar altındaki İçerik tercihleri bölümünü açın. Duyuru, özelliğe Reels ve Keşfet'in sağ üst köşesinden ulaşıldığını söylüyor; Akış'ta böyle bir simge anlatılmıyor.
3. Test aşamasını hatırlayın. Yardım Merkezi makalesi, özelliğin hâlâ testte olduğunu ve herkesin kullanımına açık olmayabileceğini söylüyor. Yani simgenin bulunmaması, ayarınızın bozuk olduğu anlamına gelmeyebilir.
4. Bölge ve dil ifadelerini göz önünde bulundurun. Makale "bölgenize bağlı" diyor, duyuru "İngilizce" diyor, Meta'nın 12 Mayıs yazısı "İngilizce konuşulan ülkeler" diyor. Türkiye ve Türkçe arayüz için resmî sayfada bir açıklama yok; bu durum, özelliğin sizde neden görünmediğine dair kesin bir cevap vermiyor.
5. Uygulamayı güncelleyin. Resmî sayfalar belirli bir sürüm numarası vermiyor. Uygulamayı mağazadan güncel sürüme getirmek genel bir kontrol adımıdır; özelliğin görünmesini garanti etmez.
6. Hesap türüne bakın ama varsayım yapmayın. Okunan sayfalarda kişisel veya profesyonel hesap ayrımına dair bir kısıt yazmıyor. Gençler için ise makale tersine, gençlerin ilgi alanlarını girebildiğini anlatıyor.
7. Üçüncü taraf "açma" yöntemlerine dikkat edin. Resmî makaledeki adımlar yalnızca uygulama içi menüleri anlatıyor; harici bir araç, şifre paylaşımı veya hesaba erişim gerektiren bir yöntemden söz edilmiyor.
8. Yardım Merkezi'ne başvurun. Yardım Merkezi sayfalarında "Meta AI destek asistanıyla sohbet et" bağlantısı bulunuyor. Hesabınıza özel bir durumu Instagram'ın destek kanallarından sormak mümkün olabilir; okunan makale, özelliğin görünmemesi için ayrı bir başvuru formu anlatmıyor.

Bu listenin sonunda özelliği hâlâ göremiyorsanız yapabileceğiniz bir şey daha var: Algoritman olmadan da önerilerinizi yönlendiren araçlar var. Bunlar "İlgilenmiyorum", Hassas İçerik Kontrolü, belirli sözcükleri içeren önerilen gönderileri gizleme ve önerilen içerikleri sıfırlama. Aşağıdaki bölüm bu araçları Algoritman ile karşılaştırıyor. Reels'te internette baktığınız şeylerin neden çıktığını merak ediyorsanız, bu konuyu Reels'te internette bakılan şeylerin neden çıkabildiğini anlatan yazıda da bulabilirsiniz.

"İlgilenmiyorum" ve Önerileri Sıfırlama ile Farkı

Instagram'da önerileri şekillendirmek için bu üç araç sıkça birbirine karıştırılıyor. Hepsi önerileri etkiler, ama farklı ölçeklerde çalışırlar. Resmî makalelerdeki bilgi aşağıdaki gibi özetlenebilir.

İlgilenmiyorum. "Önerilen gönderileri gizleyin" makalesine göre Akışınızdaki önerilen bir gönderinin üzerinde Seçenekler'e dokunup İlgilenmiyorum'u seçebilirsiniz. Orada ayrıca belirli bir hesaptan gönderi önerilmemesini, belirli sözcükleri içeren önerilen gönderilerin gösterilmemesini veya Akışınızdaki tüm önerilen gönderileri 30 gün boyunca duraklatmayı seçebileceğinizi anlatan seçenekler sıralanır. Makalede "İçerik tercihlerini yönet" seçeneğinin de bulunduğu yazıyor. Bu seçeneğin Algoritman ekranına gidip gitmediği makalede ayrıca belirtilmiyor.

Önerilen içerikleri sıfırla. "Önerilen içeriklerinizin sıfırlanması" makalesine göre bu işlemle, normalde görmeyeceğiniz konularda gönderi ve Reels videoları görmeye başlayabilirsiniz. İşlem takip ettiğiniz hesapları ve gördüğünüz reklamları değiştirmez. Sıfırlama sonrasında içerikleri beğendikçe, paylaştıkça ve etkileşimde bulundukça önerileriniz yeniden kişiselleştirilmeye başlar. Makale, sıfırlamanın geri alınamadığını ve verilerinizin silinmediğini, verilerin Instagram deneyiminizi başka şekillerde kişiselleştirmek ve Meta Gizlilik İlkesi'nde belirtilen amaçlar için kullanılmaya devam ettiğini de söylüyor. iPhone sürümündeki adımlar: sağ alttaki profil simgesine dokunun, sağ üstteki Menü'ye dokunun, "Neler görüyorsun?" kısmında İçerik tercihleri'ne gidin, Önerilen içerikleri sıfırla'ya dokunun, İleri'ye dokunup ekrandaki talimatları izleyin ve son olarak yeniden Önerilen içerikleri sıfırla'ya dokunun.

Aralarındaki ilişki. Resmî sayfalar, Algoritman'da eklediğiniz ilgi alanlarının sıfırlamadan sonra korunup korunmadığını veya silinip silinmediğini belirtmiyor. Yani "sıfırlarsam Algoritman listem ne olur?" sorusunun cevabı okunan sayfalarda yok. Bu belirsizlik nedeniyle iki aracın birlikte nasıl davrandığı konusunda yorum yapılmıyor. Resmî tanımlara bakarak şu ayrım yapılabilir: konu bazlı tercih için Algoritman, tek bir önerilen gönderiye tepki için İlgilenmiyorum, öneri geçmişini baştan başlatmak için sıfırlama; sonuncusu geri alınamaz.

Üç aracın dışında iki resmî seçenek daha var: Instagram'ın eski yazısında anlatılan Hassas İçerik Kontrolü, takip etmediğiniz hesaplardaki bazı hassas içerik türlerini daha fazla veya daha az görmenizi sağlıyor; "daha fazla" seçeneği 18 yaş altındakiler için mevcut değil. Ayrıca önerilen gönderilerde belirli sözcükleri, ifadeleri veya emojileri içeren altyazıları gizleyebiliyorsunuz. Bu iki seçenek konu bazlı değil, içerik türü veya sözcük bazlıdır.

Gençler ve Ebeveynler: Algoritman ve Aile Merkezi

Yardım Merkezi makalesi, gençler için ayrı bir bölüm içerir. Gençler Instagram'da daha fazla veya daha az görmek istedikleri konuları algoritmalarına ekleyebilir ve bu ayarı diledikleri zaman kendileri güncelleyebilir. Bir Genç Hesabı için gözetim kurulduğunda ebeveyn veya vasi, gencin daha fazla görmek istediği konular olarak eklediği genel ilgi alanı kategorilerini Aile Merkezi'nde görebilir.

Meta'nın 12 Mayıs tarihli haber yazısı bu bilgiyi genişletir: ebeveynler ve vasiler, gençlerinin etkileşimde bulunduğu genel konuları gözetim araçlarıyla görebilir ve bu içgörüler Algoritman'daki tüm kategorileri kapsar. Yazıya göre ileride seçili pazarlarda, gençleri algoritmalarına yeni bir ilgi alanı eklediğinde ebeveynlere bildirim gönderilecek. Aynı yazı, bazı içeriklerin 13 yaş üstü içerik korumaları nedeniyle gençlere gösterilmeyeceğini de hatırlatır. Burada "genel ilgi alanı kategorileri" ifadesi önemli: resmî metinler ebeveynin gördüğü şeyi genel kategoriler olarak anlatıyor.

Bu bölüm Türkiye için ayrı bir kullanılabilirlik anlamına gelmiyor. Meta'nın yazısı ebeveyn içgörülerini "küresel olarak İngilizce" kullanıma açık olarak tanımlıyor, bildirimleri ise "seçili pazarlar" için duyuruyor; Türkiye ayrıca anılmıyor.

Facebook'taki "Your Algorithm" ile Karıştırmayın

Meta'nın haber sayfasında 13 Ekim tarihinde, yani birkaç gün önce, Facebook için de "Your algorithm" adlı bir araç duyuruldu. Bu yazı Facebook ile ilgili değil, ama isim benzerliği nedeniyle karışıklığa yol açabilir. Facebook duyurusuna göre bu araç Facebook'taki Akış ve Reels için konuları kendi sözlerinizle eklemenizi sağlıyor ve her gönderinin üç nokta menüsünden ulaşılıyor. Duyuru ayrıca gönderilerde "Interested" veya "Not interested" seçildikten sonra ek sorular sorulabileceğini ve önerilerin gerçek zamanlı güncellenebileceğini yazıyor.

Bu bilgiler Facebook'a ait. Instagram'daki Algoritman için okunan sayfalarda değişikliğin ne kadar sürede yansıyacağına dair bir ifade yok; Facebook duyurusundaki "gerçek zamanlı" ifadesini Instagram'a taşımak doğru olmaz. İki ürün aynı şirkete ait olsa da menü yolları, adımlar ve kapsam ayrı anlatılıyor. Instagram'da Algoritman'a ulaşmak için üç nokta menüsü değil, Reels veya Keşfet'teki sağ üst simge (ya da Ayarlar altında İçerik tercihleri) anlatılıyor.

İçerik Üreticiler İçin Ne Anlama Gelir?

Algoritman, izleyicinin elindeki bir kontroldür; içerik üreticilere yönelik bir optimizasyon aracı olarak tanıtılmıyor. Resmî sayfalarda "şu kelimeleri kullanın, şu konuya girin, algoritmada yükselirsiniz" gibi bir anlatım yok ve böyle bir vaat bu yazıda da yok. Üreticiler için resmî çerçeveden okunabilecek birkaç somut gerçek var.

Birincisi, izleyiciler hangi konuları daha fazla veya daha az görmek istediklerini açık biçimde yazabiliyor ve duyurunun ifadesiyle önerileri bu tercihlere göre uyum sağlıyor; Instagram bu uyumun ölçüsünü veya hızını anlatmıyor. İkincisi, Akış'taki öneri etiketleri, bir gönderinin hangi ilgi alanı nedeniyle önerildiğini izleyiciye gösterir; bu etiketlerin hangi içeriklere nasıl atanacağı resmî sayfada ayrıntılı anlatılmıyor. Üçüncüsü, Yardım Merkezi makalesi, içeriklerin sıralanmasında birçok sinyalin kullanıldığını belirtir; yani ilgi alanı tercihi tek faktör değil.

Bir de uygunluk çerçevesi var. "Instagram'da Tavsiyeler" makalesine göre Instagram, kaldırma eşiğine ulaşmasa bile düşük kaliteli, uygunsuz veya hassas olabilecek içerikleri tavsiye etmekten kaçınmaya çalışıyor. Bu kurallara uymayan içeriklerin ve hesapların tavsiye edilmesinden kaçınılıyor; bir hesabın ve içeriklerinin tavsiye edilmeye uygun olup olmadığını anlamanın yolu olarak Instagram'ın eski yazısı Account Status bölümünü gösteriyor. Resmî sayfalar, Algoritman tercihlerinin bu tavsiye kurallarıyla nasıl ilişkilendiğini ayrıca anlatmıyor; tavsiye kuralları ayrı bir çerçeve olarak anlatılıyor.

Algoritman ekranı izleyicinin tarafındadır; resmî sayfalarda üreticinin kendi gönderisi için bir ölçüm veya optimizasyon işlevi olarak anlatılmıyor. Gönderilerin takipçilerin Akış'ında görünmesiyle ilgili ayrı bir soruysa gönderinin takipçilerin akışında neden görünmeyebileceğini anlatan rehberde ele alınıyor. Hiçbir resmî sayfa, tek bir ayarla veya konu etiketiyle erişim artışı vaat etmiyor; bu yazı da vaat etmiyor.

Sık Yapılan Hatalar

Algoritman'ı kullanırken ve okurken yapılan yanlışların çoğu, resmî sayfalardaki küçük ayrıntıların gözden kaçmasından doğuyor. Aşağıdaki tablo bunları ve resmî sayfalardaki karşılıklarını toplar.

Bu maddelerin ortak noktası, resmî sayfada yazmayan bir şeyi varsaymaktır. Resmî sayfa bir konuda sessizse yazılı olmayan bir vaadi tamamlamaya çalışmak yerine "belirtilmiyor" demek daha sağlıklıdır; bu rehberin yazım ilkesi de budur.

Kaynaklar ve Doğrulama Notu

Bu rehber 15 Ekim'de okunan resmî sayfalara dayanır; arayüz, menü adları, özelliğin bulunduğu ülkeler ve diller değişebilir. Aşağıdaki sayfalar okundu; adresler yerine sayfa adlarıyla veriliyor.

• Instagram Blogu (about.instagram.com): "Introducing a new way to see and control your algorithm" duyurusu ve 15 Nisan ile 10 Haziran güncelleme notları.
• Instagram Yardım Merkezi (help.instagram.com): "Instagram'da algoritmanızı ayarlayın" makalesi, Türkçe ve İngilizce ("Tune your algorithm on Instagram") sürümleri, iPhone ve Android uygulama bölümleri.
• Instagram Yardım Merkezi: "Önerilen içeriklerinizin sıfırlanması" makalesi.
• Instagram Yardım Merkezi: "Instagram Akışınızda önerilen gönderileri gizleyin" makalesi.
• Instagram Yardım Merkezi: "Instagram'da Tavsiyeler" makalesi.
• Instagram Blogu: "Instagram Ranking Explained" yazısı, Algoritman duyurusundan daha eski tarihli.
• Meta Haber Sayfası (about.fb.com): "New Supervision Tools Give Parents Insights Into Their Teen's Algorithm and More", 12 Mayıs.
• Meta Haber Sayfası: "Your Algorithm, Your Words: New Ways to Shape What You See on Facebook", 13 Ekim (yalnızca Facebook için).

Doğrulanamayan veya resmî sayfada belirtilmeyen noktalar şunlardır: özelliğin Türkiye'de kullanılabilir olup olmadığı; Türkçe arayüzde açılıp açılmadığı; arayüz dilini değiştirmenin etkisi; hesap türüne göre bir kısıt olup olmadığı; eklenebilecek konu sayısı için bir üst sınır olup olmadığı; belirli bir uygulama sürümü gereksinimi; değişikliklerin öneriler üzerinde ne kadar sürede görüneceği; önerileri sıfırlamanın Algoritman'daki ilgi alanlarını etkileyip etkilemediği; Hikayeye paylaşımın bir öneri etkisi olup olmadığı. Bu noktalar yazıda "belirtilmiyor" olarak işaretlendi; tahmini bir adım, süre veya sayı eklenmedi.

Menü adları Türkçe Yardım Merkezi makalelerinden alındı; makaleler çevrilmiş metinler olduğundan uygulamanızdaki ifadeler küçük farklar gösterebilir. İki resmî kaynak arasında ton farkı olduğunda (duyurudaki "yayında" ifadesi ile Yardım Merkezi'ndeki "test aşamasında" uyarısı gibi) ikisi de aktarıldı ve "sürüme göre değişebilir" notu düşüldü.

Sık Sorulan Sorular

Instagram Algoritman (Your Algorithm) nedir?

Instagram'ın size önerdiği içerikleri etkileyen ilgi alanlarını görmenizi ve bunları "daha fazla" veya "daha az" olarak düzenlemenizi sağlayan özelliktir. Resmî duyuruya göre yapay zekayla oluşturulmuş bir ilgi özeti sunar ve yaptığınız değişiklikler Akış, Reels ve Keşfet'teki önerilere birlikte yansır.

Algoritman nasıl açılır?

Reels'i veya Keşfet'i açın ve sağ üst köşedeki iki çizgi ve kalp simgesine dokunun. Yardım Merkezi makalesi ayrıca Ayarlar altındaki İçerik tercihleri bölümüne gitmeyi de yol olarak verir. İlk duyuru metni bunu "Ayarlar ve etkinlik içindeki İçerik tercihleri" olarak anlatır. Menü adları sürüme göre değişebilir.

Algoritman Türkiye'de kullanılabilir mi?

Resmî sayfalarda Türkiye'den söz edilmiyor. Duyuru sayfası özelliği küresel ve İngilizce olarak tanımlıyor; Yardım Merkezi ise özelliğin testte olduğunu, herkese açık olmayabileceğini ve bölgeye bağlı olabileceğini yazıyor. Türkiye için kesin bir "var" veya "yok" ifadesi resmî sayfada belirtilmiyor.

Türkçe arayüzde Algoritman görünür mü?

Resmî sayfada belirtilmiyor. Yardım Merkezi'nin Türkçe bir makalesi ("Instagram'da algoritmanızı ayarlayın") bulunuyor, ancak bu makale kullanılabilirlik için bir kanıt değil; makalenin kendisi özelliğin herkese açık olmayabileceğini söylüyor. Arayüz dilini değiştirmenin özelliği görünür kılıp kılmadığı da resmî sayfada belirtilmiyor.

Algoritman bilgisayardan kullanılabilir mi?

Yardım Merkezi makalesine göre özellik bilgisayarlarda kullanılamıyor; iPhone ve Android uygulamalarında kullanılabiliyor. Makale iki platform için de aynı adımları anlatıyor.

Algoritman'da neler yapabilirim?

İlgi özetinizi görebilir, "Daha fazla görmek istediğin içerikler" veya "Daha az görmek istediğin içerikler" altında Ekle + ile konu yazabilir, bir ilgi alanına dokunup daha fazla içerik görebilir, "İlgi alanını kaldır" ile konuyu çıkarabilir, "Bunu neden görüyorsun?" ile nedenini öğrenebilir ve ilgi alanlarınızı Hikayede paylaşabilirsiniz.

"From Running" gibi etiketler ne anlama geliyor?

Akışınızdaki bir gönderi Algoritman ilgi alanlarınızdan birine dayanarak önerildiğinde gönderinin üzerinde böyle bir etiket görünebilir. Türkçe makalede örnekler "Koşudan" ve "Sokak Stilinden" olarak geçer. Etikete dokunarak ilgili içerikleri açabilir veya tercihlerinizi güncelleyebilirsiniz.

Algoritman, "İlgilenmiyorum" ile aynı şey mi?

Hayır. İlgilenmiyorum, Akışınızdaki önerilen bir gönderi ve benzerleri için bir geri bildirimdir ve yanıtınız ileride önerilecek gönderilerde dikkate alınır. Algoritman ise konu bazlı bir tercih listesidir. Resmî sayfalar iki aracın teknik olarak nasıl birlikte çalıştığını ayrıntılı anlatmıyor.

Önerilen içerikleri sıfırlamak Algoritman'daki ilgi alanlarımı siler mi?

Resmî sayfalarda belirtilmiyor. Sıfırlama makalesi, işlemin geri alınamadığını, takip ettiğiniz hesapları ve reklamları değiştirmediğini ve verilerinizin silinmediğini söylüyor; Algoritman listesinden bahsetmiyor. Sıfırlamadan sonra içeriklerle etkileşim kurdukça önerilerin yeniden kişiselleştirilmeye başladığı yazıyor.

Çocuğumun Algoritman ilgi alanlarını görebilir miyim?

Yardım Merkezi makalesine göre bir Genç Hesabı için gözetim kurulduğunda ebeveyn veya vasi, gencin daha fazla görmek istediği konular olarak eklediği genel ilgi alanı kategorilerini Aile Merkezi'nde görebilir. Meta'nın 12 Mayıs yazısı da bu içgörülerin Algoritman'daki tüm kategorileri kapsadığını yazıyor. Burada "genel kategoriler" ifadesi kullanılıyor.

Facebook'taki "Your algorithm" ile aynı özellik mi?

Hayır, ayrı bir duyuru. Meta'nın 13 Ekim tarihli yazısı Facebook'taki Akış ve Reels için üç nokta menüsünden ulaşılan bir "Your algorithm" aracını anlatıyor. Instagram'daki Algoritman'ın menü yolu ve kapsamı ayrı belgelenmiş.

Algoritman içerik üreticiye erişim artışı sağlar mı?

Resmî sayfalarda böyle bir vaat yok. Algoritman, izleyicinin kendi önerilerini yönetmesi için duyurulmuş bir kontrol; erişim artışı garanti eden bir araç olarak anlatılmıyor. Üreticiler için resmî çerçeve olarak Instagram'ın Tavsiye Kuralları ve eski yazıda anılan Account Status bölümü öne çıkıyor.