X'te Gönderi Ülkeye Göre Engellendi (Country Withheld) Ne Demek? Bu İçerik Türkiye'de Neden Görünmüyor, Kim İstedi, Nasıl Anlaşılır?

X'te "bu gönderi bir ülkede engellendi" (country withheld) uyarısı, X'in resmî yardım sayfasına göre, bir gönderinin ya da hesabın belirli bir ülkede, geçerli bir yasal talep veya yerel yasa gerekçesiyle erişime kapatıldığı anlamına gelir. X bu uygulamayı kural ihlali yaptırımı olarak değil, ihlal içermeyen içeriğe uygulanabilecek bir eylem olarak sınıflandırır ve engelin, talebin geldiği ilgili yargı alanıyla sınırlı olacağını söyler. Mesajda engelin "yasal talep" mi yoksa "yerel yasa" mı kaynaklı olduğu, gönderi mi hesap mı etkilendiği ve hangi ülke olduğu yazar. Bu rehber hukuki tavsiye değildir; yalnızca X'in kendi metinlerinin ne dediğini aktarır.

Hızlı sıra şudur: (1) Ekrandaki mesajın tam metnini okuyun: "legal demand" (yasal talep) mı, "local law(s)" (yerel yasa) mı yazıyor; "Post" (gönderi) mu, "Account withheld" (hesap) mı? (2) Bunun X Kuralları ihlali olarak değil, ayrı bir eylem olarak listelendiğini unutmayın. (3) İçerik sizinse e-posta kutunuzu ve uygulama içi bildirimlerinizi kontrol edin, çünkü X, yasal bir engel yoksa etkilenen kullanıcıya bildirim yapacağını söylüyor. (4) Şartları sağlıyorsanız Under the Hood raporunda ülke bilgisine bakın. (5) İçeriğin görünmemesinin başka nedenlerini (korumalı hesap, engelleme, hassas içerik ayarı, silinmiş gönderi) eleyin. (6) Karar vermeden önce hukuki destek almayı düşünün; bu yazı engeli aşma yolu anlatmaz ve önermez.

X'te "Country Withheld" (Ülkeye Göre Engellenen İçerik) Nedir?

X'in Yardım Merkezi'nde bu konuya ayrılmış makalenin İngilizce adı "About country withheld content", Türkçe sürümünün adı ise "İçeriğin ülkeye göre erişime engellenmesi" şeklindedir. Makalenin giriş cümlesi şunu söyler (serbest çeviri): X, geçerli yasal talepler veya yerel yasa ihlalleri doğrultusunda belirli gönderilere ya da hesaplara belirli ülkelerde erişimi engelleyebilir.

Makale bu uygulamanın gerekçesini de kendi sözleriyle anlatır. Her gün dünyanın dört bir yanında yüz milyonlarca gönderi paylaşıldığını, amacın kullanıcıların ifade özgürlüğüne saygı duymak ve aynı zamanda geçerli yerel yasaları dikkate almak olduğunu belirtir. Yetkili bir kuruluştan "geçerli ve makul kapsamlı" (valid and properly scoped) bir talep gelirse, ilgili içeriğe belirli bir ülkede erişimi engellemenin gerekebileceğini yazar. Aynı sayfa, bu tür engellemelerin geçerli yasal talebi ileten ya da içeriğin yerel yasayı ihlal ettiğinin tespit edildiği belirli yargı alanıyla sınırlı kalacağını söyler.

Burada üç ayrıntıya dikkat edin. Birincisi, kavram iki ayrı nesneye uygulanır: tek bir gönderiye ya da bir hesabın tamamına. İkincisi, sayfa iki ayrı gerekçe tarif eder: geçerli bir yasal talep ve yerel yasa. Üçüncüsü, X bu uygulamayı kendi bildirim politikasıyla birlikte anlatır: etkilenen kullanıcılara bildirim yapılır ve engel ürün içinde açıkça gösterilir (ayrıntılar aşağıda). Under the Hood raporuna nasıl ulaşıldığını ve hangi şartların arandığını daha önce anlattığımız X Under the Hood rehberimizde bulabilirsiniz; bu yazıda o raporun yalnızca ülkeyle ilgili yeni bölümüne bakıyoruz.

Başlıktaki "Türkiye" ifadesi okurların arama biçimini yansıtır. Bu rehber hiçbir ülke için tek tek içerik değerlendirmesi yapmaz, belirli bir gönderinin neden engellendiğini ya da hangi kurumun istediğini tahmin etmez; çünkü bunlar resmî sayfalarda bir gönderi düzeyinde açıklanan bilgiler değildir.

Resmî Sayfadaki İki Tür Engelleme: Yasal Talep ve Yerel Yasa Kapsamında Bildirim

X'in makalesi, kullanıcının karşısına çıkabilecek mesajları iki başlık altında toplar ve her birinin ne anlama geldiğini yazar. Makaledeki açıklamaların serbest çevirisi aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.

Aynı ayrım hesaplar için de geçerlidir. Sayfaya göre "yasal talep" ifadesini taşıyan hesap mesajı, X'in belirtilen hesabı (örneğin @kullaniciadi) tümüyle erişime engellemek zorunda kaldığı anlamına gelir. "Yerel yasa" ifadesini taşıyan hesap mesajı ise yine yerel yasalara dayanarak, destek alım kanallarından gelen bir bildirim sonrasında hesabın tamamının engellendiğini gösterir.

Yardım sayfası talebin nasıl iletildiğini de anlatır. Kolluk görevlisi, devlet görevlisi veya başka bir üçüncü taraf, yasa dışı olabileceğini düşündüğü içeriğin kaldırılmasını istiyorsa X'ten önce X Kuralları'nı gözden geçirmesini ve gerekiyorsa içeriğin Hizmet Şartları açısından incelenmesi için yardım sayfasındaki formu kullanmasını ister. Bu başvuruya X'ten "içerik şu anda Hizmet Şartları'nı ihlal etmiyor" yanıtı geldiyse, içeriğin erişime engellenmesi için hukuki talep gönderim sitesi üzerinden ayrı bir talep yapılabileceğini yazar. Talep alındığında otomatik bir yanıt gelir, değerlendirme sonrası ayrı bir e-posta gönderilir.

Resmî sayfalar arasında küçük bir fark vardır ve ikisini birlikte okumak gerekir. "Country withheld" makalesi bu talebi kolluk, devlet görevlisi "veya başka bir üçüncü taraf" için tarif eder. "Legal request FAQs" makalesi ise hukuki talep gönderim sitesinin yalnızca kolluk ve devlet görevlileri dahil devlet kurumlarınca kullanılabildiğini, devlet dışı kuruluşların taleplerinin ise X Corp.'un kayıtlı temsilcisine tebliğ edilebileceğini söyler. Süreç ayrıntıları sürüme göre değişebilir; tek tek başvuru koşulları için güncel sayfaya bakmak gerekir.

Ürün İçinde Ne Görürsünüz? Gönderi ve Hesap Mesajları

X'in makalesi mesajların örnek görüntülerini verir. Görüntülerde ülke adı yerine "<country>" yer tutucusu, kullanıcı adı yerine "@username" yer tutucusu bulunur. Yani mesajda gerçekte ilgili ülkenin adı yazılır. Hangi ülkenin yazılacağı konusunda sayfa şunu söyler: X, konumunuzla ilgili alabileceği bilgileri ülkenizi belirlemek için kullanır. Ayrı bir makale, ülke ayarının ve konum bilgisinin gösterilebilecek içeriği etkileyebildiğini ve konum bilgisinin yerel yasa kapsamında içerik engellemek için de kullanılabildiğini yazar.

Türkçe arayüzde mesajın birebir hâli, X'in Türkçe yardım sayfasında metin olarak verilmez; örnek ekranlar görsel olarak yer alır. Bu yüzden yukarıdaki Türkçe karşılıklar resmî çeviri değil, anlamı aktaran serbest çevirilerdir. Arayüz dili ve sürüm farkı nedeniyle sizin ekranınızdaki ifade farklı olabilir.

Mesajdaki "Learn more" (daha fazla bilgi) bağlantısının nereye götürdüğü resmî makalede ayrıca yazılmaz. Ürün içinde göstergenin bulunması ise X'in "bildirim ve açık işaret" ilkesinin bir parçası olarak anlatılır.

Etkilenen hesap sahibinin ekranı da ayrı gösterilir. Sayfada bu bakış açısı için iki örnek vardır: "Your Post has been withheld in <country> in response to a legal demand. Learn more" ve "Your Post has been withheld in <country> based on local law(s). Learn more". Yani gönderiyi paylaşan kişi de aynı bilgiyi, kendi gönderisinin üstünde bir bildirim satırı olarak görür.

Bildirim ve Şeffaflık: X Resmî Olarak Ne Söylüyor?

X'in "country withheld" makalesi şeffaflığı özellikle vurgular. İfade özgürlüğünün korunmasında şeffaflığın önemli olduğunu, bu nedenle erişime engellenen içerik için bir bildirim politikası bulunduğunu yazar. Politikanın özeti (serbest çeviri): İçeriği erişime engelleme talebi alındığında, X etkilenen kullanıcılara derhal bildirimde bulunur ve bunu ürün içinde açıkça belirtir; ancak önünde yasal bir engel varsa, örneğin mühürlü bir mahkeme kararı alınmışsa, bu yapılamayabilir.

Aynı makalede ikinci bir ifade daha vardır: X, aksi yasaklanmadıkça, üçüncü taraf taleplerini etkilenen kullanıcılara hesapla ilişkili e-posta adresi ve/veya X uygulamasındaki bir bildirim yoluyla iletmeye çalışır. Bu bildirim genellikle bildirilen veya engellenen belirli içeriğin tanımını ve talebin kaynağını içerir. Kolluk veya hukuki talep yapan tarafa verilen notta da aynı ilke tekrarlanır ve bildirimin engelleme talebinin bir kopyasını içereceği söylenir.

"Legal request FAQs" makalesi bu ilkeyi daha ayrıntılı açıklar:

• X, kullanıcıya talebin varlığını bildirebilir; bildirim yapamadığı durumlar için yasal yasak (örneğin mühürlü karar) ve politika istisnaları (örneğin can güvenliğini tehdit eden acil durumlar, çocuğun cinsel istismarı, terör) sayılır.
• Bildirimin amacı, kullanıcının talebi değerlendirebilmesi ve gerekirse kendi durumuna uygun adımı atabilmesidir. Makale bu adımlar arasında hukuki danışmanlık almayı, talebe mahkemede itiraz etmeyi, içeriği gönüllü silmeyi veya başka bir çözüm bulmayı sayar.
• X, bildirimin hukuki tavsiye olmadığını açıkça yazar ve bildirimde belirtilen süre ya da zaman hassasiyetleri için kullanıcının eline ulaşan bildirimin kendisine bakmasını ister.
• Bildirim yasal nedenle önceden yapılamıyorsa, "gecikmiş bildirim" yapılabileceğini, yani içerik engellendikten veya bilgi paylaşıldıktan sonra kullanıcıya haber verilebileceğini söyler.
• Geçerli e-posta adresi olmayan hesaplara bildirim ulaştırmanın zor olabileceğini de belirtir.

Makalenin son derece açık bir cümlesi de şudur: bildirim, belirli içeriğin kaldırılması gerektiğine dair hukuki tavsiye değildir; yalnızca içeriğin bir yasal talepte belirlendiğini ve X'in talebe dayanarak işlem yapmasının gerekebileceğini bildirir.

Kim İstedi? Talebi Yapan Taraf Nasıl Anlaşılır?

Bu bölüm okurların en çok merak ettiği soruyu, resmî metinlerin izin verdiği ölçüde yanıtlar. Önce sınırı çizelim: bir gönderinin ya da hesabın neden engellendiğini veya talebin hangi kurumdan geldiğini tahmin etmek bu rehberin konusu değildir ve resmî sayfalar böyle bir bilgi vermez.

Resmî metinlerde bu soruya dair şunlar vardır:

• Gönderiyi görüntüleyen kişinin ekranındaki örnek mesajlar yalnızca ülkeyi, engelin türünü (yasal talep veya yerel yasa) ve etkilenen nesneyi (gönderi veya hesap) gösterir. Resmî örneklerde talebi ileten tarafın adı yer almaz.
• Etkilenen hesap sahibine giden bildirim, X'in sözleriyle "genellikle" bildirilen ya da engellenen içeriğin tanımını ve talebin kaynağını içerir. Yani talebin kaynağı bilgisi, öncelikle hesap sahibine yönelik bildirimin içindedir.
• "Legal request FAQs" makalesi, hukuki taleplerin kolluktan, devlet kurumlarından, bir ceza davası sanığını temsil eden avukatlardan, hukuk davası taraflarından veya yetkili bildirimcilerden gelebileceğini genel olarak sıralar. Bu liste belirli bir içerik için değil, X'in aldığı talepler için genel bir tanımdır.
• Aynı makale, X'in yılda iki kez bir şeffaflık raporu yayımladığını, raporda hükümet ve hükümet dışı taleplere ilişkin ayrıntıların, uyum oranının, hangi ülkelerin en çok talep ilettiğinin ve gözlenen eğilimlerin yer aldığını söyler. Bu rapor toplu bilgi sunar; tek tek içeriklerin hangi talebe dayandığını bu yazı kapsamında resmî sayfalardan doğrulayamadık.

Sonuç olarak, bir başkasının gönderisi sizin ülkenizde engellenmişse, sıradan izleyici olarak görebileceğiniz bilgi mesajdaki türden ibarettir. İçerik sizinse, bildirim e-postanızda ve uygulama içi bildirimlerinizde daha fazla bilgi bulunabilir. X bunu da "genellikle" ve "yasal bir engel yoksa" kaydıyla söylediği için, her durumda aynı ayrıntının bulunacağı vaadi yoktur.

Under the Hood'da Ülke Bilgisi: Duyuru, Şartlar ve JSON Dosyası

Under the Hood, X'in hesabınıza ve gönderilerinize uygulanan, görünürlüğü etkileyebilen etiketlerin toplu istatistiğini gösteren raporudur. X bu aracın ülke bilgisini içerecek biçimde genişletildiğini X Open Source hesabından yaptığı bir gönderiyle duyurdu. Mevcut Under the Hood nedir yazımız aracın genel işleyişini anlatır; aşağıda yalnızca ülke bilgisine dair resmî ifadeleri topluyoruz.

19 Eylül tarihli gönderi, X'in kendi cümleleriyle şöyle özetlenebilir (serbest çeviri): Under the Hood, insanların hükümetlerce zorunlu kılınan içerik filtrelemesine dair daha fazla şeffaflığa gösterdiği takdirin ardından genişletildi. Önceki aya ait hesap ve gönderi etiketlerine ek olarak, hesabın veya gönderilerin görünürlüğünün yerel yasa(lar)a uyma zorunluluğu nedeniyle sınırlandırılıp sınırlandırılmadığını da gösteriyor. Örneğin gönderilerinizden herhangi birinin yasal bir talep sonrasında bir ülkede erişime engellenip engellenmediğini ve hangi ülke olduğunu görebilirsiniz. Güncelleme, temel ölçütleri karşılayan tüm hesaplara sunuluyor: önceki ayda en az 10 gönderi ve en az bir yıllık hesap.

Dikkat edilecek noktalar şunlardır:

• Kimin raporu: Rapor, resmî ifadeye göre "sizin hesabınız ve gönderileriniz" içindir. Başkasının gönderisinin neden göremediğinizi bu rapor yanıtlamaz; o bilgi yalnızca ürün içindeki mesajla sınırlıdır.
• Şartlar: X'in yayımladığı rapor ekranında "pilot test dönemi boyunca" raporu indirmek için son ayda en az 10 gönderi ve en az bir yıllık hesap gerektiği yazar. Açık kaynak deposu ise aracın pilot olarak yürütüldüğünü ve zamanla erişimin genişletileceğini söyler. Bu nedenle şartlar değişebilir.
• Kapsam: Rapor önceki ayı kapsar. X'in rapor sayfasındaki ifadesiyle rapor "en iyi çaba" (best-effort) esasına göre sunulur ve onu üreten kod açık kaynaktır. Boş görünen bir rapor, "hiçbir sınırlama olmadı" garantisi olarak okunmamalıdır.
• Adres: X'in gönderilerinde iki adres biçimi geçer: x.com/i/under_the_hood ve x.com/i/jf/under_the_hood. Adres biçimi sürüme göre değişebilir.

JSON Dosyasında Ülke Bilgisi Nasıl Görünür?

Resmî duyuru, raporun JSON dosyası olarak da indirilebildiğini söyler; ancak dosya alanlarını adım adım anlatan bir kullanıcı rehberi X'in yardım sayfalarında bulunamadı. Aşağıdaki bilgi, X'in açık kaynak deposundaki Under the Hood klasöründe okunan etiket tanımlarına ve rapor ayrıştırma koduna dayanır. Bu bir kod okumasıdır, kullanıcı rehberi değildir; canlı dosyanın biçimi değişebilir.

Depodaki koda göre rapor iki liste taşır: gönderi etiketleri ve hesap etiketleri. Her kayıtta etiket adı, "ne anlama geliyor" ve "görünürlüğe etkisi" açıklamaları ve sayısal bilgi bulunur. Ülke engelleri etiket adının yanında parantez içinde ülke koduyla yazılacak biçimde tanımlıdır. Depodaki açıklamaların serbest çevirisi şöyledir:

Bu tablo iki önemli ayrımı gösterir. Birincisi, X'in yardım sayfasındaki "yasal talep" ve "yerel yasa" ayrımı, rapordaki etiket adlarında "LegalRequest" ve "BystanderReport" olarak karşılık bulur. İkincisi, "UnspecifiedReason" etiketini X, "geçmişte uygulanan" bir etiket olarak tanımlar ve hem yasal talebi hem de üçüncü taraf bildirimi sonrası yerel yasa ihlali tespitini kapsadığını yazar; ayrıntıya girmez.

Ayrıca depodaki tanımlarda ülke kodu yerine "dünya geneli" olarak adlandırılan özel bir değer ve bu durumda "gönderi X'te gösterilmez" etkisi de bulunur. Resmî yardım sayfası ise engellemelerin ilgili yargı alanıyla sınırlı olacağını söyler. Bu iki ifadenin birbiriyle ilişkisi resmî sayfalarda açıklanmıyor; bu yüzden kendi raporunuzda gördüğünüz ifadeyi X'in rapor sayfasındaki açıklamasıyla birlikte okumanız gerekir. Gönderi etiketleri ve hesap etiketleri raporda ayrı bölümlerde listelenir.

Hesap Engeli, Gönderi Engeli ve Platform Kuralı İhlali Arasındaki Fark

Kullanıcıların en sık karıştırdığı nokta, ülkeye göre engellemeyi X Kuralları ihlali sanmaktır. X'in "How we enforce our rules" makalesi bu ayrımı net yapar. Makale, yaptırım eylemlerinin bazen davranışın X Kuralları'nı ihlal etmesinden, bazen de belirli bir ülkedeki yetkili bir kuruluştan gelen geçerli bir yasal talebe yanıt olmasından kaynaklanabileceğini yazar. "İhlal içermeyen içeriğe uygulanabilecek eylemler" başlığı altında üç madde sayar: bir gönderiyi bildirimin arkasına koymak, yaşa bağlı olarak bir gönderiye erişimi sınırlamak ve bir ülkede bir gönderiyi veya hesabı erişime engellemek.

Hesap askıya alma ya da geçici kısıtlama yaşıyorsanız resmî adımlar farklıdır. Hesabınızın durumu hakkında X hesabı askıya alındığında nasıl açılır rehberine bakabilirsiniz. Ülkeye göre engelleme, askıya almadan ayrı bir eylem olarak listelenir.

X'in sayfaları, ülkeye göre bir engellemenin hesabın ihlal geçmişine ya da yaptırım durumuna nasıl yansıdığını anlatmaz. Bu konuda bir şey iddia etmek için resmî bir dayanak yoktur.

İtiraz ve Başvuru Yolu: Resmî Sayfada Ne Yazıyor?

Resmî itiraz yolu yalnızca etkilenen hesap sahibi için tarif edilmiştir. X'in makalesi şunu söyler (serbest çeviri): İçeriğinizin hata sonucu erişime engellendiğini düşünüyorsanız, engellemeyi bildirmek için size gönderilen e-postaya doğrudan yanıt vererek (engelleme yasal talebe dayanıyorsa) veya Yardım Merkezi aracılığıyla bizimle iletişime geçerek (engelleme yerel yasaya dayanıyorsa) itiraz edebilirsiniz.

Aynı sayfa ek olarak şunu söyler: Talebin altında yatan nedene itiraz edip etmemek etkilenen kullanıcıya kalmıştır. Kullanıcı ayrıca içeriği çevrimiçi bırakmaya, bir veya daha fazla gönderiyi silmeye ya da hesabını devre dışı bırakmaya karar verebilir. X, etkilenen kullanıcılar için daha fazla bilginin "Legal request FAQs" makalesinde bulunduğunu belirtir.

"Legal request FAQs" makalesi, hukuki destek konusunda X'in kendisinin hukuki tavsiye veremediğini, bildirimdeki bilgilerin ötesinde bilgi sunamadığını yazar. Ardından kullanıcının yerel bir avukat birliğine veya hukuk fakültesine başvurabileceğini, bu kuruluşların ifade özgürlüğü konusunda uzman hukuki destek ya da indirimli hukuki yardım için yönlendirme yapabileceğini söyler. Bu bir tavsiye değil, X'in sayfasında yer alan bir yönlendirmedir.

İçeriği gören bir izleyiciyseniz, resmî sayfada izleyiciler için ayrı bir itiraz yolu tarif edilmiyor. Mesajdaki "Learn more" bağlantısı dışında, izleyicinin başvuru yapabileceği bir form resmî makalede belirtilmemiştir.

Yurt Dışında Aynı İçerik Görünür mü? Engel Ne Zaman Kalkar?

"Legal request FAQs" makalesindeki bir not, bu sorunun resmî yanıtına en yakın ifadedir (serbest çeviri): Önemli olan görüntüleyenin konumudur, bildirilen kullanıcının konumu değildir. Örneğin belirli bir içerik bir ülkede bildirilmişse, içeriği paylaşan kişi o ülkede ya da başka bir ülkede olsa da, X bu içeriği o ülkede erişime engelleyebilir. Yani engel, gönderiyi yazan kişinin yaşadığı yere değil, gönderiyi açan kişinin bulunduğu ülkeye bağlıdır.

Ana makale de aynı yönde, engellemelerin talebi ileten veya içeriğin yerel yasaları ihlal ettiğinin tespit edildiği belirli yargı alanıyla sınırlı olacağını söyler. Ayrıca içerik daha sonra serbest bırakılabilir: X'in sözleriyle, bir yasal talep nedeniyle engellenen içerik gelecekte izin verilebilir hâle gelirse, X mümkün olduğunda erişimi geri açar, böylece dünyanın her yerinden herkes içeriği görebilir.

X ayrıca geçmişte içeriği yeniden erişime açtığı durumlardan örnekler verir. Kendi metninden serbest çeviriyle:

Bu liste X'in verdiği örneklerdir; bir içeriğin ne zaman açılacağına dair süre ya da garanti vermez. Belirli bir gönderi için ne kadar süre geçeceğini resmî sayfalar belirtmiyor, bu nedenle bir tarih tahmini yazmıyoruz.

Yazıda bir de kısa bir uyarı gerekli: X'in iki makalesinde konumunuzun nasıl belirlendiği anlatılır. Ülke ayarı makalesi, ülke ayarınızı değiştirmenin yerel yasa kapsamında erişime engellenen içeriği etkilemediğini açıkça yazar. Bu nedenle hesap ayarlarındaki ülke bilgisinin engeli değiştireceğini varsaymak, resmî ifadeyle uyuşmaz. Bu rehber, engeli aşmaya yönelik hiçbir yöntemi anlatmaz ve önermez.

"Gölge Yasak" ile Karıştırılan Noktalar

Ülkeye göre engellenen gönderi sıklıkla "gölge yasak" ile karıştırılır. X'in Yardım Merkezi'nde "Debunking X myths" sayfasında "Does X shadow ban?" sorusunun kısa yanıtı şudur (serbest çeviri): Basitçe, gölge yasak uygulamıyoruz. Gönderileri daha ilgili bir deneyim için sıralıyoruz; takip ettiğiniz kişilerin gönderilerini her zaman görebilirsiniz.

X'in şirket blogundaki, "Setting the record straight on shadow banning" başlıklı 26 Temmuz tarihli yazıda ise gölge yasağın tanımı verilir: bulabildikleri en iyi tanımla, bir kişinin içeriğini, asıl paylaşıcının haberi olmadan, onun dışındaki herkes için keşfedilemez kılmak. Aynı yazı, X'in sıralama yaptığını, ancak gölge yasak yapmadığını yazar. Yazı, platformun eski adıyla yayımlanmıştır.

Bu yüzden X'in resmî tanımlarına göre bu iki kavram aynı şey değildir: ülkeye göre engellemede ürün içinde görünür bir gösterge ve bildirim politikası bulunur. Bu rehber, X'in "gölge yasak yapmıyoruz" beyanının doğru olup olmadığını değerlendirmez; yalnızca iki ayrı uygulamanın resmî tarifini yan yana koyar. Under the Hood raporu ise, X'in kendi ifadesiyle, görünürlüğü etkileyebilen etiketlerin toplu istatistiğini gösteren ayrı bir araçtır. Aramada görünmeme gibi başka sorunlar için X'te tweetlerim aramada çıkmıyor rehberimize bakabilirsiniz.

İçeriğin Görünmemesinin Diğer Nedenleri: Kontrol Listesi

Bir gönderiyi göremiyorsanız, bunun her zaman ülkeye göre engelleme olmadığını bilmek önemlidir. Aşağıdaki liste yalnızca X'in genel ve resmî sayfalarında geçen nedenleri toplar. Ülkeye göre engelleme mesajlarında "withheld" (erişime engellendi) ifadesi ve ülke adı geçer.

Bu listede bir madde seçmeden önce ekrandaki metne bakın. "Withheld in" ifadesi ve ülke adı varsa ülkeye göre engelleme söz konusudur. Farklı bir ifade görüyorsanız durum başka bir nedene bağlı olabilir. Özellikle hesabınız askıdaysa, hesap askıya alma rehberindeki adımları izleyin.

Sık Yapılan Hatalar

Hesabınızda ülkeye göre engelleme yerine bir geçici kısıtlama görüyorsanız, resmî adımlar farklıdır; hesap geçici olarak kısıtlandığında yapılacaklar yazısı bu konuyu ayrıca ele alır.

Kaynaklar ve Doğrulama Notu

Bu rehber 16 Ekim'de okunan resmî sayfalara dayanır; arayüz, mesaj metinleri ve eşikler değişebilir. Aşağıdaki sayfalar doğrudan okunmuştur:

• X Yardım Merkezi: "About country withheld content" (Türkçe sürüm: "İçeriğin ülkeye göre erişime engellenmesi"), mesaj örnekleri dahil
• X Yardım Merkezi: "Legal request FAQs"
• X Yardım Merkezi: "How we enforce our rules" (Türkçe sürüm: "İhlaller için yaptırım seçeneklerimiz")
• X Yardım Merkezi: "How to change your country settings"
• X Yardım Merkezi: "Debunking X myths", "Blocking on X", "About public and protected Posts", "How to delete a Post", "Report sensitive media"
• X şirket blogu: "Setting the record straight on shadow banning" (26 Temmuz tarihli)
• X Open Source hesabının 19 Eylül (UTC) ve 24 Eylül tarihli gönderileri ve gönderilerdeki ekran görüntüleri
• X'in açık kaynak algoritma deposu: güncelleme notları (13 Ağustos, 18 Eylül) ve Under the Hood klasöründeki etiket tanımları ile rapor ayrıştırma kodu

Doğrulanamayan veya yumuşatılan noktalar: Türkçe arayüzdeki mesajın birebir metni resmî sayfada metin olarak yer almıyor; Türkçe karşılıklar serbest çeviridir. Under the Hood için yardım merkezinde ayrı bir kullanıcı rehberi bulunamadı; JSON alanlarına dair bilgi açık kaynak deposundaki koda dayanır ve değişebilir. Bir gönderinin ne zaman yeniden açılacağı, izleyiciler için itiraz yolu ve ülkeye göre engellemenin hesabın ihlal geçmişine etkisi resmî sayfalarda belirtilmiyor. Bazı haber kaynaklarında genişletme duyurusu 21 Eylül civarında anılır; bu rehber resmî kaynaklardaki 18 ve 19 Eylül tarihlerini esas alır. Haber siteleri bu yazıda kaynak olarak kullanılmamıştır.

Önemli not: Bu içerik hukuki tavsiye değildir. Belirli bir gönderinin veya hesabın durumu hakkında karar vermeden önce yetkili bir hukukçuya danışın. Bu rehber hiçbir ülke, kurum veya kişi hakkında değerlendirme yapmaz, engeli aşma yöntemi anlatmaz.

Sık Sorulan Sorular

"Bu gönderi bir ülkede engellendi" yazısı ne demek?

X'in resmî yardım sayfasına göre, gönderinin belirli bir ülkede geçerli bir yasal talep ya da yerel yasa gerekçesiyle erişime kapatıldığı anlamına gelir. Mesajda ülke adı ve gerekçenin türü ("legal demand" veya "local law(s)") yer alır. Engel, ilgili yargı alanıyla sınırlıdır.

Neden bir gönderiyi göremiyorum, hesabın tamamı mı engelleniyor?

Hem gönderi hem hesap için ayrı mesajlar vardır. Gönderi mesajı "This Post ... has been withheld" ile başlar; hesap mesajı "Account withheld" başlığı taşır. Bunlardan hangisini gördüğünüz, yalnızca tek bir gönderinin mi yoksa hesabın tamamının mı etkilendiğini söyler. Diğer olası nedenler (korumalı hesap, engelleme, hassas içerik ayarı, silinmiş gönderi) için yazıdaki kontrol listesine bakın.

Bu bir X kural ihlali mi yoksa yasal talep mi?

X'in "How we enforce our rules" makalesi ülkeye göre engellemeyi, ihlal içermeyen içeriğe uygulanabilecek bir eylem olarak listeler. Resmî sayfadaki iki tür, yasal talep ve yerel yasa kapsamında bildirimdir. Mesajın hangi ifadeyi taşıdığı, hangisinin geçerli olduğunu gösterir.

Kullanıcıya bildirim yapılıyor mu?

X, yasal bir engel yoksa etkilenen kullanıcıları hesapla ilişkili e-posta adresi ve/veya uygulama içi bildirimle bilgilendirmeye çalıştığını söyler. Bildirimin genellikle belirli içeriğin tanımını ve talebin kaynağını içerdiğini yazar. Mühürlü karar gibi durumlarda bildirim yapılamayabilir veya gecikebilir.

Talebi kim yaptı, bunu görebilir miyim?

İzleyici olarak görebileceğiniz örnek mesajlarda talebi ileten tarafın adı yer almaz; yalnızca ülke ve gerekçenin türü görünür. İçerik sizinse, X bildirimin genellikle talebin kaynağını içerdiğini söyler. Belirli bir içeriğin hangi talebe dayandığını tahmin etmek bu rehberin konusu değildir.

Under the Hood dosyasında ülke bilgisi nasıl görülür, kimler erişebilir?

X Open Source hesabının 19 Eylül tarihli gönderisine göre rapor, gönderilerinizden herhangi birinin yasal bir talep sonrası bir ülkede erişime engellenip engellenmediğini ve hangi ülke olduğunu gösterir. Önceki ayda en az 10 gönderi paylaşmış ve en az bir yıllık hesaplar bu güncellemeye erişebilir. Rapor sayfada görüntülenebilir ve JSON dosyası olarak indirilebilir. Aracın pilot döneminde olduğu belirtildiği için şartlar değişebilir.

İtiraz veya başvuru yolu var mı?

Resmî makaleye göre etkilenen hesap sahibi, engelleme yasal talebe dayanıyorsa bildirim e-postasına yanıt vererek, yerel yasaya dayanıyorsa Yardım Merkezi üzerinden itiraz edebilir. Kararı sorgulamak veya içeriği silmek ya da hesabı devre dışı bırakmak kullanıcının tercihidir. İzleyiciler için ayrı bir başvuru yolu resmî makalede belirtilmiyor.

Bu durum "gölge yasak" ile aynı mı?

X'in kendi tanımına göre gölge yasak, bir kişinin içeriğini onun haberi olmadan başkaları için keşfedilemez kılmaktır ve X bunu yapmadığını söyler. Ülkeye göre engellemede ise ürün içinde görünür bir gösterge ve bildirim politikası vardır. Resmî tanımlar bakımından bu iki kavram aynı değildir; bu rehber X'in beyanını değerlendirmez.

Yurt dışında aynı içerik görünür mü?

X'in yasal talep SSS makalesi, önemli olanın görüntüleyenin konumu olduğunu ve engellemelerin ilgili yargı alanıyla sınırlı olacağını söyler. Depodaki etiket tanımlarında dünya geneline ilişkin bir değer de bulunduğu için, kendi raporunuzdaki ifadeyi X'in açıklamasıyla birlikte okuyun. Engeli aşmaya yönelik bir yöntem önermiyoruz.

Engel ne zaman kalkar?

X, bir yasal talep nedeniyle engellenen içeriğin gelecekte izin verilir hâle gelmesi durumunda, mümkün olduğunda erişimi geri açacağını yazar. Geçmişten örnekler verir, ancak belirli bir gönderi için süre veya garanti belirtmez. Süre tahmini yazmıyoruz.

Bu yazı hukuki tavsiye mi?

Hayır. Bu yazı yalnızca X'in resmî yardım ve duyuru metinlerinin ne dediğini aktarır. Kararlarınız için yetkili bir hukukçudan destek alın.